لوته در وایمار

رمان لوته در وایمار اثر توماس مان

رمان لوته در وایمار اثری ماندگار از توماس مان، نویسنده‌ی نامدار و برنده‌ی جایزه‌ی نوبل است. این کتاب در سال ۱۹۳۹ میلادی منتشر شد و داستانی است که در سایه‌ی زندگی و آثار یوهان ولفگانگ فون گوته به رشته‌ی تحریر درآمده است. توماس مان این روایت را تقریباً به‌عنوان پاسخی به رمان معروف گوته، یعنی رنج‌های ورتر جوان، توسعه داد؛ رمانی که بیش از ۱۵۰ سال پیش از لوته در وایمار نوشته شده بود.

لوته در وایمار درباره‌ی چیست

رمان لوته در وایمار داستان یکی از معشوقه‌های قدیمی گوته را روایت می‌کند. این شخصیت، یک چهره‌ی واقعی و تاریخی به نام شارلوت کستنر (با نام دوشیزگی بوف) است که پس از بیش از ۴۰ سال جدایی، برای دیدن دوباره‌ی گوته به شهر وایمار آمده است. در دوران جوانی، گوته عاشق شارلوت شده بود، اما شارلوت پیش‌تر با مرد دیگری که واقعاً دوستش داشت نامزد کرده بود و بعدتر با او ازدواج کرد. در نهایت، این رابطه‌ی عاشقانه بدون وصال به پایان رسید.

پس از آن، گوته تصویری داستانی از این رویدادها را با تغییراتی هنری خلق کرد و آن را با عنوان رنج‌های ورتر جوان منتشر ساخت. این کتابِ همچنان مشهور، شهرت زودهنگامی را برای گوته به ارمغان آورد و باعث شد شارلوتِ واقعی به‌طور ناخواسته و برخلاف میلش به شهرت برسد و تا حدی تا آخر عمر درگیر این شهرت باقی بماند. بازگشت او به وایمار تا حدودی ناشی از نیازش به تسویه‌حسابِ ظلم‌هایی است که گوته با خلق شخصیت ورتر در حق او روا داشته است.

ساختار و مضامین اصلی کتاب

یکی از مضامین بنیادین داستان لوته در وایمار طرح این پرسش است که یک «نابغه» و اطرافیانش چه فداکاری‌هایی را باید برای ارتقای آثار او متحمل شوند و اینکه آیا گوته از نظر احساسی فاصله‌ی خود را حفظ کرده است یا خیر. بخش عمده‌ی رمان در قالب گفت‌وگوهایی میان شارلوت و دیگر ساکنان وایمار نوشته شده که هر یک نظرات خود را درباره‌ی نبوغ گوته بیان می‌کنند. تنها در یک‌سوم پایانی کتاب و با شروع تک‌گویی درونی در فصل هفتم است که خواننده سرانجام به‌طور مستقیم با خود گوته و افکار او درباره‌ی کل این ماجرا روبرو می‌شود.

حقایق تاریخی و حواشی انتشار لوته در وایمار

1. توماس مان در کتاب دیگر خود با عنوان دکتر فاستوس توضیح داده که در دوران جنگ جهانی دوم، چند نسخه از لوته در وایمار به‌طور قاچاقی از سوئیس وارد آلمان شده بود.
2. مخالفان رژیم نازی، مجموعه‌ای از گزیده‌های تک‌گویی فصل هفتم را گردآوری و در میان مردم توزیع کرده بودند.
3. کتاب برای نخستین‌بار در سال ۱۹۳۹ در استکهلم (سوئد) توسط انتشارات گوتفرید برمن فیشر به زبان آلمانی منتشر شد و در سال ۱۹۴۰ نیز به زبان انگلیسی به چاپ رسید.

اقتباس سینمایی از لوته در وایمار

این رمان در سال ۱۹۷۴ در آلمان شرقی دست‌مایه‌ی ساخت فیلمی به همین نام قرار گرفت. کارگردانی این فیلم درام را اگون گونتر بر عهده داشت. در این فیلم، بازیگر سرشناس، لیلی پالمر، در نقش لوته به ایفای نقش پرداخت و مارتین هلبرگ نقش گوته را بازی کرد. این اثر سینمایی در سال ۱۹۷۵ در جشنواره‌ی فیلم کن به رقابت پرداخت.