قصر قند
رمان قصر قند اثر بیتا قلندر یک داستان معاصر در دل جغرافیایی کمتر دیدهشده است: بلوچستان. قلندر در این اثر با زبان شاعرانه و زبانی در عین حال روزمره، فضا و زندگی مردم منطقه را در قالب روایت سیل، آوارگی، امید و عشق تصویر میکند. مؤلفهای که در این کتاب برجسته است، تعامل انسان و طبیعت — و چگونگی مواجهه انسان با قدرتهای فراگیر طبیعی — در بستری از بحران است.
فضا در قصر قند نه محل صرف رخداد، بلکه نقش فعالی دارد. سیلابی که همهچیز را زیر آب میبرد، خانهها را ویران میکند، و زندگی را دگرگون میسازد، نمادی از چالشهای زندگی و حرکت دائمیِ آدمی بین امید و ناامیدی است. در پسِ این فاجعه، داستانِ چند شخصیت — دختری که جهیزیهاش از میان رفته، پسری با بار امانتی که غرق شده — با هم درگیر میشوند و سرنوشتشان در آب و آتش رقم میخورد.
قلندر با تمرکز بر جزئیات بومی، زبان محلی، شرایط زیستی مرزی و اضطرار زیست، اثری خلق کرده که بیش از آنکه یک رمان عادی باشد، تجربهای از زیستن در لبهٔ بحران است.
ویژگیهای برجسته کتاب
فضاسازی منطقهای و بومی: بومیگرایی عمیق در توصیف زمین، آب، خشونت و زندگی مردمان منطقه
تلفیق بحران طبیعی و بحران انسانی: سیل به نمادی از بحران زیستی و اجتماعی تبدیل میشود
زبان ادبی در عین روایت ملموس: استفاده از تصویرپردازی برای انتقال حس زیستن در وضعیت دشوار
تمرکز بر انسان در مواجهه با شرایط گذرا: شخصیتها در بحران انتخاب میکنند، نمیبازند و نمیمیرند به سادگی
ساختار فصلی و بخشهای اصلی کتاب
کتاب قصر قند دارای ساختار رسمی فصلی نیست؛ بلکه روایتهایی پیوسته و همپوشان است که با تغییر زاویه دید میان شخصیتها پیش میرود. هر بخش به یکی از موقعیتهای بحرانی یا تغییر موقعیت زندگی شخصیتها میپردازد، بدون اینکه لزوماً ترتیبی زمانی مستقیم رعایت شود.
