سنگ‌های کوچک غلتان: روایت‌هایی موازی

معرفی کتاب سنگ‌های کوچک غلتان اثر ملیسا کسمز

خانواده‌ای می‌تواند از سه نفر تشکیل شده باشد و هر سه آنها در خانه‌ای زندگی کنند اما هیچ‌کدام داستانی یکسان از خانه نداشته باشند. این روایت یک خطی از نوولا یا همان رمان کوتاهِ سنگ‌های کوچک غلتان اثر ملیسا کسمز (ترجمه‌ی مرتضی هاشمی نیاری، نشر مد) است.

ملیسا کسمز کیست

ملیسا کسمز در سپتامبر ۱۹۸۰ در استانبول متولد شد. جامعه‌شناسی خواند، مدتی در لندن زندگی کرد، آموزش‌های روزنامه‌نگاری و نویسندگی خلاق دید و پس از آن با نوشتن داستان کوتاه در فضای ادبی ترکیه به شهرت رسید. اولین مجموعه‌‌داستانش، اسب‌ها را ببندید، امشب همینجا اتراق می‌کنیم در ۲۰۱۳ منتشر شد و توجه بسیاری از خوانندگان و اهالی ادبیات را برانگیخت.

از کسمز تاکنون سه مجموعه‌داستان، دو رمان کوتاه و یک کتاب کودک انتشار یافته است. این آثار جوایز متعددی را برای نویسنده به ارمغان آورده که بی‌تردید مهم‌ترینشان نصیب اتاق نقلی شده است،‌ یعنی جایزه‌ی بهترین مجموعه‌داستان سال جایزه‌ی سعید فائیک، معتبرترین جایزه‌ی ادبی ترکیه.

سنگ‌های کوچگ غلتان اولین رمان کوتاه کسمز و نخستین اثری است که از او به زبان فارسی منتشر می‌شود.

سنگ‌های کوچک غلتان درباره‌ی چیست

کتاب سه بخش دارد: داستان نرگس، داستان الیف، داستان محمت. این سه اعضای یک خانواده‌اند یا در گذشته بودند. منتقدی در noveliusedebiyat نوشته هر یک آنها گذشته‌اش را روایت می‌کند و حقیقتی را می‌گوید که دیگری از آن خبر ندارد، و وقتی هر سه روایت کنار هم قرار می‌گیرد، تصویری پدیدار می‌شود که پیشتر از آن نمی‌دیدند.

کتاب با نقل‌قولی از بیلگه کاراسو ــ از نویسندگان داستان کوتاه ترک ــ آغاز می‌شود: «ریسمان را از جایی که گسسته است باید گره زد. دست‌کم باید امتحان کرد.» این جمله تا حدی بیانگر جنس و رنگ‌وبوی این داستان است.

منتقدی در نشریه‌ی Litera Edebiyat نوشته که هر سه داستان در نهایت به ساحل می‌رسند؛ به طبیعت، به دریا، به هوای باز. و این اتفاق تصادفی نیست: برای هر سه شخصیت، فاصله‌گرفتن از شهر و رسیدن به طبیعت نوعی از رها‌شدن است. داستان‌ها در لحن متفاوت‌اند اما در این نقطه به هم می‌رسند.