ذهنهای پراکنده (خاستگاهها و التیام ایدیاچدی)
نویسنده: گبور مته
مترجم: مهسا صباغی
ناشر: انتشارات میلکان
«ذهنهای پراکنده» یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین کتابها دربارهی ماهیت واقعی اختلال کمتوجهی ـ بیشفعالی (ADHD) است.
گبور مته—پزشک، پژوهشگر و نویسنده برجسته در حوزه تروما و رشد انسان—در این کتاب با دیدگاهی تازه، انسانی و ریشهای به سراغ ایدیاچدی میرود و توضیح میدهد که این اختلال صرفاً یک مشکل ژنتیکی یا رفتاری نیست؛ بلکه نتیجهی پیچیدهی تعاملهای محیطی، هیجانی و رشدی در سالهای اولیه زندگی است.
ترجمه روشن و دقیق مهسا صباغی، پیچیدگیهای علمی و انسانی متن را روان و قابلفهم برای خواننده فارسیزبان کرده است.
دربارهی کتاب
مته با اتکا به تجربههای بالینی و پژوهشهای عمیق نشان میدهد:
- ADHD در اصل اختلال «تنظیم توجه» است، نه کمبود توانایی ذهنی
- عوامل هیجانی، استرسهای کودکی و کیفیت رابطه والد ـ کودک نقش مهمی در شکلگیری آن دارند
- بسیاری از نشانهها نتیجه تلاش کودک برای سازگاری با محیطهای دشوار و پرفشار است
- درک ریشههای احساسی و رابطهای، کلید درمان و حمایت واقعی است
کتاب هم از نظر علمی استدلالمحور است و هم از نظر انسانی سرشار از روایتها و تجربههای واقعی.
ساختار کتاب
مته کتاب را در چند محور کلیدی تنظیم کرده است:
- ریشههای رشدی و هیجانی ADHD
- نقش تروماهای کوچک و بزرگ در شکلگیری الگوهای توجه
- الگوهای عصبی و زیستیِ مرتبط با اختلال
- تأثیر محیط، رابطه و فرهنگ بر ذهن کودک
- راهکارهای درمانی مبتنی بر حضور، همدلی و آگاهی
این ساختار کتاب را به راهنمایی علمی و همزمان انسانی برای خانوادهها، درمانگران و بزرگسالان مبتلا تبدیل میکند.
ویژگیهای برجسته کتاب
- رویکرد ریشهای و فراتر از نگاه پزشکی سنتی
- ترکیب علوم اعصاب، روانشناسی رشد و تجربه بالینی
- توضیح روشن درباره ریشههای احساسی ADHD
- راهکارهای عملی برای والدین و درمانگران
- نگاهی مهربان و انسانگرایانه به رنج کودکان و بزرگسالان
مضمون کلی اثر
پیام اصلی کتاب این است:
ADHD یک نقص نیست—پاسخی سازشی به تجربههای اولیه دشوار است.
وقتی محیط و رابطه تغییر کنند، امکان ترمیم، تمرکز و شکوفایی فراهم میشود.
چرا باید این کتاب را بخوانیم؟
زیرا «ذهنهای پراکنده» نگاه ما به ADHD را دگرگون میکند.
این کتاب برای والدین، معلمان، درمانگران و حتی بزرگسالانی که سالها با نشانههای این اختلال زندگی کردهاند، منبعی آگاهیبخش، امیدبخش و علمی است.
گبور مته تجربه زیسته، دانش پزشکی و بینش انسانی را در اثری عمیق و روشن گرد آورده است.
