آشنایی با اوریگامی و کاغذ مناسب برای آن

آیا تا به حال اسم اوریگامی به گوشتان خورده است؟ اوریگامی نوعی هنر معروف ساخت کاردستی ژاپنی است که در آن، حیوانات، گل‌ها و بسیاری چیزهای دیگر با تا زدن کاغذ ساخته می‌شود. این فعالیت مستلزم آن است که با دقت فکر کنید و انگشتان چابکی داشته باشید. همچنین باید روی حرکات دقیق کاغذ و قسمتی از آن که باید تا شود تا شکل نهایی به دست آید، تمرکز کنید. به همین دلیل گفته می‌شود که اوریگامی بر آموزش مغز تأثیر می‌گذارد. امروزه، افراد زیادی در سراسر جهان از این سرگرمی سنتی ژاپنی یعنی اوریگامی لذت می‌برند. در این مطلب در مورد اوریگامی و همچنین کاغذ مناسب برای آن می‌خوانید.

اوریگامی؛ هنر سنتی ژاپنی

اوریگامی نوعی هنر کاغذی است که در ژاپن به طور گسترده محبوب شده است. عبارت «اوریگامی» در زبان ژاپنی ترکیبی از کلمات «اوری» (به معنی تا کردن) و «کامی» (به معنی کاغذ) است که به طور کامل هنر اوریگامی را توصیف می‌کند. این هنر شامل تا زدن چندین باره‌ی یک ورق کاغذ صاف برای ایجاد اشکال و کاردستی‌های منحصر به فرد است.

آفریده‌های اوریگامی اغلب شبیه گیاهان و حیوانات بوده که مشهورترین آن‌ها به شکل گل نیلوفر آبی و درنا است. بااین‌حال، کاردستی‌های اوریگامی را می‌توانید تقریباً به هر شکل قابل تصوری خلق کنید.

اوریگامی خیلی قبل‌تر از آنچه فکر می‌کنید وجود داشته، اما همیشه «اوریگامی» نامیده نمی‌شده است. در واقع، این شکل از هنر در ژاپن به نام‌های مختلفی از جمله «اوریکاتا» و «اوریمونو» معروف بوده است.

از آنجا که جنس کاغذ بسیار آسیب‌پذیر است، آثار و شواهد زیادی از اوریگامی از گذشته وجود ندارد که بتوانیم به آن استناد کنیم. بااین‌حال، اعتقاد بر این است که هنر تا زدن کاغذ ریشه در چین دارد. کاغذ حدود سال ۱۰۵ میلادی در چین اختراع شد و مردم چین سنت‌های خود را در تا کردن کاغذ به شکل‌های مختلف داشتند. به عنوان مثال، کاغذها را به شکل قالب‌هایی تا می‌کردند تا در مراسم سنتی تشییع جنازه از آن‌ها استفاده شود.

کاغذ برای اولین بار در قرن هفتم میلادی به ژاپن راه یافت و با گذشت زمان، مردم ژاپن فنون خود را بهبود بخشیدند تا نوع بادوام‌تری از کاغذ به نام واشی ایجاد کنند. در ابتدا، کاغذ کالایی بود که فقط افراد ثروتمند می‌توانستند آن را تهیه کنند و اوریگامی فقط در مراسم‌های خاص انجام می‌شد اما در دهه‌ی ۱۶۰۰ میلادی و زمانی که تولید کاغذ به سرعت گسترش یافت، کاغذ برای بخش بسیار وسیع‌تری از جامعه‌ی ژاپن قابل دسترسی شد. مردم از اوریگامی برای ساخت اشیایی مانند پاکت و کاغذ کادو استفاده می‌کردند و حتی کتاب‌های این دوره دستورالعمل‌هایی برای ساخت اوریگامی‌های اولیه را نشان می‌دهند.

در همین حال، در اروپا، سنت تا زدن کاغذ به شکل متفاوتی در حال رواج بود. تا کردن دستمال سفره در قرن هفدهم در اروپا محبوب بود و اگرچه در نهایت از بین رفت، اما تکنیک‌های تا زدن کاغذ به لطف مردی به نام فریدریش فروبل به مدارس راه یافت. فروبل که ایده‌ی تأسیس مهدکودک را نیز مطرح کرده بود، تکنیک‌هایی را از تا زدن کاغذ طراحی کرد که می‌توانست در مهدهای کودک و مدارس مورد استفاده قرار گیرد.

در دهه‌ی ۱۸۰۰ میلادی و زمانی که کشور ژاپن از انزوای جهانی خارج شد، بخش‌هایی از سیستم فروبل در اوریگامی سنتی ژاپنی گنجانده شد. از آن زمان، اوریگامی به آن‌چه که امروزه می‌شناسیم و با انواع متنوعی از تکنیک‌ها و سبک‌های جدید تکامل یافته است!

سبک‌ها یا انواع مختلف اوریگامی

اوریگامی فقط از تکنیک‌های تا زدن و چین دادن کاغذ استفاده می‌کند. این تکنیک‌ها شامل تا کردن چین چینی، تا زدن کوهی شکل، تا زدن معکوس، تا زدن به داخل، تا زدن فشرده و تا زدن گلبرگی می‌شود. در ادامه پنج سبک محبوب را از هنر اوریگامی معرفی می‌کنیم که اگر به تسلط بر این نوع هنر علاقه‌مندید، ارزش دانستن را خواهند داشت.

اوریگامی سنتی

مدل‌های اوریگامی سنتی هیچ خالق شناخته‌شده‌ای ندارند. این سبک به روش‌های مرسوم تا زدن کاغذ بدون استفاده از قیچی یا چسب پایبند است. اوریگامی سنتی از مجموعه‌ای از قوانین پیروی می‌کند که بر الگوهای هندسی و طرح‌های متقارن تمرکز دارند. الگوهای موجود در اوریگامی سنتی شامل گل‌ها، حیوانات و سایر اشیاء از طبیعت است.

اوریگامی مدولار (مونتاژی)

این سبک شامل تا زدن چندین ورق کاغذ و مونتاژ آن‌ها به یکدیگر برای ایجاد طرح‌های پیچیده‌ای است که با یک ورق کاغذ امکان پذیر نیست. الگوهای متنوعی را از جمله توپ میخ‌دار، مکعب، منشور، جعبه، ستاره، هرم، چهاروجهی و سازه‌های معماری می‌توان با استفاده از اوریگامی مدولار ایجاد کرد.

اوریگامی مرطوب

این تکنیک توسط آکیرا یوشیزاوا، یکی از متخصصان برجسته‌ی اوریگامی ابداع شده است. این سبک نیاز به مرطوب کردن کاغذ با آب قبل از تا کردن دارد تا بتوان به راحتی طرح‌هایی با منحنی‌های طبیعی‌تر ایجاد کرد و عمق بیشتری به محصول نهایی اضافه کرد. تکنیک اوریگامی مرطوب اغلب توسط اوریگامیست‌های حرفه‌ای برای طرح‌های اوریگامی غیر هندسی مانند حیوانات، انسان‌ها و موجودات افسانه‌ای استفاده می‌شود.

اوریگامی موزاییکی

این سبک با تا کردن یک ورق کاغذ، یک الگوی تکراری ایجاد می‌کند. این کار شامل تا کردن دقیق است که اغلب نیاز به قابل مشاهده بودن هر دو طرف کاغذ دارد. ویژگی اصلی این سبک اوریگامی، موزاییکی بودن آن است که در آن یک یا گروهی از تا زدن‌ها بارها و بارها و در همه‌ی جهات تکرار می‌شوند.

کریگامی (Kirigami)

کریگامی نوعی از اوریگامی است. در این سبک از تا زدن و برش کاغذ برای ایجاد طرح‌های سه‌بعدی و در حال حرکت استفاده می‌شود. همچنین تنها سبکی است که امکان استفاده از قیچی در اوریگامی را فراهم می‌کند اما معمولاً از چسب استفاده نمی‌کند. تقارن، یک اصل مهم در کریگامی است. رایج‌ترین طرحی که با استفاده از کریگامی ساخته می‌شود، کارت پستال یا کارت تبریک سه بعدی است.

لوازم موردنیاز برای ساخت اوریگامی

بخش زیادی از زیبایی اوریگامی سادگی آن است. برای ساخت یک اثر هنری اوریگامی فقط به یک کاغذ صاف و دو دست نیاز دارید! اوریگامی ساده است و بهتر است سادگی آن را حفظ کنید اما داشتن چند وسیله به خصوص اگر تازه‌کار باشید، برای شما مفید خواهد بود.

کاغذ

همان‌طور که گفته شد، کاغذ ضروری‌ترین وسیله برای اوریگامی است. انواع مختلفی از کاغذ اوریگامی وجود دارد اما برای مبتدیان، نوع نازک استاندارد (که به راحتی در فروشگاه‌های صنایع دستی یافت می‌شود) عالی است.

این کاغذ نازک و سبک در ژاپن «کامی» نامیده می‌شود که به سادگی به کلمه‌ی «کاغذ» ترجمه می‌شود. کاغذ کامی به راحتی تا می‌شود و در رنگ‌ها و الگوهای مختلفی موجود است. در ادامه در مورد کاغذ مناسب برای اوریگامی بیشتر توضیح خواهیم داد.

ابزار برش

بیشتر مدل‌های مدرن اوریگامی از قیچی استفاده نمی‌کنند. بااین‌حال، در تعداد زیادی از مدل‌های سنتی اوریگامی چندین برش در نقاط مختلف کاغذ می‌دهند. همچنین برای بریدن کاغذ به ابعاد اولیه‌ی مناسب، به قیچی نیاز خواهید داشت.

بسیاری از مدل‌های اوریگامی برای شروع کار به کاغذ با اندازه یا نسبتی خاص نیاز دارند. بنابراین داشتن یک خط‌کش و مداد در ابتدا ضروری است.

ابزار تا زدن

بسته به اینکه روی چه شکلی کار می‌کنید، می‌توانید از انگشتان دست به عنوان ابزار تا زدن کاغذ استفاده کنید اما اگر مدل اوریگامی شما پیچیده‌تر است یا چندین مدل اوریگامی برای تا زدن دارید (یا تنها به دقت کار خیلی اهمیت می‌دهید!)، ابزار مخصوص تا زدن کاغذ اوریگامی برای شما کمک بزرگی خواهد بود.

این ابزار به طور سنتی از استخوان حیوانات ساخته می‌شد اما این روزها می‌توانید بسیاری از آن‌ها را از جنس پلاستیک، فلز یا چوب پیدا کنید. اساساً، ابزار تا زدن هنگام صاف کردن یک تا، جای انگشت شما را می‌گیرد.

ممکن است از قبل وسایلی مانند نامه بازکن، چاقوهای پلاستیکی یا ابزارهای شکل‌دهی به خمیربازی در خانه داشته باشید که می‌توانند به عنوان ابزار تا زدن کاغذ استفاده شوند. می‌توانید از هر چیزی که به راحتی در دست گرفته شود و به شکل چاقو با لبه صاف و کند باشد، استفاده کنید.

چسب

اگرچه بسیاری از هنرمندان اوریگامی (اوریگامیست‌ها) سعی می‌کنند تا حد امکان از چسب استفاده نکنند، اما برخی از نمونه‌های این هنر مانند قوی طلایی واقعاً به چسب نیاز دارند. این نمونه از اوریگامی چندین ماژول کوچک را به هم متصل می‌کند تا یک اثر هنری سه‌بعدی بزرگتر تشکیل دهد. البته چسب برای چسباندن محصولات اوریگامی به کارت‌های تبریک یا آویزان کردن آن‌ها به عنوان وسایل متحرک نیز مفید است.

یک چسب مایع معمولی برای اوریگامی عالی خواهد بود. اگر از چسب مایع خوشتان نمی‌آید، می‌توانید از نوار چسب دو طرفه نیز استفاده کنید.

کاغذ مناسب برای اوریگامی

این واقعیت که اساساً کاغذ اوریگامی می‌تواند تنها چیزی باشد که برای ساخت کاردستی‌های اوریگامی به آن نیاز دارید، یکی از عوامل محبوبیت اوریگامی است. همچنین تفاوت چندانی ندارد که چه مارک کاغذی را انتخاب می‌کنید. پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌های ما در قدیم از روزنامه برای خلق آثار اوریگامی استفاده می‌کردند اما انواع مختلفی از کاغذهای اوریگامی ژاپنی نیز وجود دارد که اغلب توسط افراد استفاده می‌شود.

کاغذ اوریگامی باید بتواند در برابر تا خوردن‌های مکرر مقاومت کند و برای انجام طرح‌های پیچیده‌تر باز شود. استحکام کششی برای مقاومت آسان در برابر پارگی نیز ضروری است. همچنین گاهی اوقات ممکن است به کاغذ ضخیم‌تری نیاز داشته باشید تا بتوانید به مدل خود حجم و انحنا بدهید. در ادامه به چند نمونه‌ی معروف از کاغذ مناسب برای اوریگامی اشاره می‌کنیم.

کاغذ واشی (Washi)

از الیاف بلند گیاهان برای ساخت کاغذ سنتی ژاپنی که به واشی یا کاغذ بافت‌دار اوریگامی معروف است، استفاده می‌شود. جنس این کاغذ حال و هوای محیط کشور ژاپن را به شما انتقال می‌دهد. متخصصان ژاپنی که دهه‌هاست تجربه‌ی خود را به نسل‌های بعدی منتقل می‌کنند، به طور خاص این کاغذ را طراحی کرده‌اند. این کاغذ معمولاً مانند پنبه و کاملاً سبک است. رنگ‌های متنوعی در بسته‌های پنجاه برگی کاغذ واشی در بازار موجود است. ضخامت هر ورق از ۰.۰۹۴ تا ۰.۱ میلی‌متر متغیر بوده و ضخیم‌تر از کاغذهای استاندارد هستند (اما نه به ضخامت کاغذ تنت).

کاغذ اوریگامی واشی که می‌توانید آن را با آب مرطوب کرده و تا بزنید، به دلیل نخ‌های بلند و چسبندگی پایین، کاغذی محکم است. بافت زیبای واشی باعث می‌شود آثاری که از آن به وجود می‌آیند، کمی واقعی‌تر به نظر برسند.

ویژگی‌های کاغذ واشی:

1. واشی فوق‌العاده محکم و بادوام است.
2. این کاغذ از بالاترین کیفیت برخوردار است.
3. در الگوهای بسیار زیبا و متمایز به سبک ژاپنی عرضه می‌شود.
4. از آنجایی که واشی نسبتاً ضخیم است، تا زدن آن به خصوص برای اشکال پیچیده می‌تواند کمی چالش برانگیزتر باشد.
5. هزینه‌ی این نوع کاغذ ممکن است کمی بالاتر از حد متوسط ​​باشد.

کاغذ کامی (Kami)

کاغذ کامی محبوب‌ترین و پرکاربردترین نوع کاغذ اوریگامی است و معمولاً بافتی صاف و تک‌رنگ یا طرحی یکدست در جلو و سفید در پشت دارد. کامی در انواع زیادی از رنگ‌ها و طرح‌های مختلف موجود بوده و نسبتاً نازک است و وزنی حدود ۶۰ تا ۶۳ گرم در هر متر مربع دارد. این نوع کاغذ که معمولاً در اندازه‌ی ۱۵ سانتی‌متر در ۱۵ سانتی‌متر موجود است، می‌تواند برای هر نوع اوریگامی استفاده شود. «کامی» در زبان ژاپنی به معنای کاغذ است.

کامی دوتایی که شبیه کامی استاندارد است اما در دو طرف رنگ متفاوتی دارد، رقم دیگری از این نوع کاغذ است. در هر دو طرف این کاغذ رنگ‌های مختلفی وجود دارد. کامی بهترین کاغذ اوریگامی محسوب می‌شود و برای افراد تازه‌کار که غیراصولی و مبتدیانه کاغذ را تا می‌زنند، ایده‌آل است.

یک کاغذ کامی ضخامتی تقریباً ۰.۰۶۶ میلی‌متری دارد.

ویژگی‌های کاغذ کامی

استفاده از کاغذ کامی بسیار ساده است و تاشدگی‌های کاغذ را به خوبی حفظ می‌کند.

قیمت مناسبی دارد و در مقادیر زیاد (بیش از ۵۰۰ صفحه) موجود است.

برای تا زدن‌های معمولی کاغذ و مدل‌هایی در سطح ساده یا متوسط و همچنین برای مبتدیان عالی است.

در رنگ‌ها و طرح‌های بسیار متنوعی موجود است.

این کاغذ کیفیت خیلی بالایی ندارد و معمولاً فقط در ابعاد ۱۵ در ۱۵ سانتی‌متر عرضه می‌شود و اگر می‌خواهید اثر بزرگتر و پیچیده‌تری خلق کنید، به کاغذ بزرگتر و بهتری نیاز خواهید داشت.

کاغذ تنت (Tant)

تنت که به معنی زیاد است، می‌تواند به عنوان رنگ‌های زیاد یا رنگ‌های زنده ترجمه شود. کاغذ تنت در دنیای اوریگامی ژاپنی محبوبیت زیادی پیدا کرده است. تنت یک کاغذ فیبری درخشان است که حتی پس از تا زدن‌های متعدد شکل خود را حفظ می‌کند و بافت سطحی خوبی دارد. کاغذ تنت فقط توسط یک شرکت کاغذسازی ساخته می‌شود (Hokuetsu Paper Mill Company) که منحصراً در ژاپن مستقر است.

از کاغذ تنت می‌توان برای تا زدن انواع زیادی از اشکال، از ابتدایی‌ترین تا پیچیده‌ترین، استفاده کرد. این کاغذ دارای بافت طرح‌دار زیبا و درخشندگی خوبی است. کاغذ تنت ضخیم‌تر از کاغذهای استاندارد بوده و ضخامت آن حدود ۰.۱۱۸ میلی‌متر است. این کاغذ محکم است و سطحی با بافت ریز دارد. رنگ‌های متنوعی دارد و معمولاً در یک رنگ واحد که در هر دو طرف یکسان است، تولید می‌شود.

کاغذ تنت که دومین نوع محبوب کاغذ اوریگامی پس از نوع استاندارد آن است، بدون شک پرکاربردترین نوع در بین هنرمندان اوریگامی است. اوریگامی با کاغذ تنت در تعدادی از نمایشگاه‌های رویداد صنایع دستی اوریگامی به نمایش گذاشته شده است.

ویژگی‌های کاغذ تنت:

این کاغذ به دلیل انعطاف‌پذیری، تاخوردگی‌ها و حالت‌های مختلف را به خوبی حفظ می‌کند.

رنگ‌های متنوع زیادی دارد و رنگ آن با گذشت زمان خراب نمی‌شود.

رنگ‌آمیزی یا استفاده از جوهر روی آن برای تزئین، کاری فوق‌العاده ساده است.

کاغذ تنت در اندازه‌های مختلف ۷.۵ در ۷.۵ سانتی‌متر و ۱۱۰ در ۸۰ سانتی‌متر موجود است.

تا کردن مرطوب با استفاده از آب روی این کاغذ، فوق‌العاده خوب جواب می‌دهد.

بافت این کاغذ نور را به خوبی منعکس می‌کند و آن را به سوژه‌ای عالی برای عکاسی تبدیل می‌کند. آثار اوریگامی با کاغذ تنت در عکس‌های کلوزآپ فوق‌العاده به نظر می‌رسند و فلاش دوربین در واقع بازتابی ایجاد نمی‌کند. بااین‌حال، این کاغذ اوریگامی به راحتی پاره می‌شود. بنابراین هنگام تا کردن احتیاط کنید.

کاغذ فویل

این کاغذ از ترکیب ماده‌ای شبیه به جنس دستمال کاغذی و ماده‌ای فویل مانند تشکیل شده است. بنابراین در کنار انعطاف‌پذیری و جذابیت، استحکام زیادی نیز دارد. این کاغذ نسبتاً نازک است و حدود ۵۰ گرم در هر متر مربع وزن دارد. قسمت فویل این کاغذ پولک‌دوزی شده است. بنابراین نور را منعکس نمی‌کند و ظاهری فلزی مانند کاغذ فویل معمولی دارد که آن را جذاب می‌کند.

ویژگی‌های کاغذ فویل:

·         این نوع کاغذ اوریگامی ژاپنی به دلیل استحکام و نازکی، یکی از ساده‌ترین انواع کاغذ برای استفاده است.

·         اندازه‌های مختلفی از آن موجود است.

·         با استفاده از کاغذ فویل می‌توان آثار ساده تا بسیار پیچیده‌ای را ایجاد کرد.

·         کاغذ فویل، شکل‌دهی منحنی‌ها و همچنین سایر اشکال سه‌بعدی را بسیار ساده کرده و تاخوردگی‌ها را به خوبی حفظ می‌کند.

·         فقط در ۹ رنگ ارائه می‌شود.

·         این کاغذ گران‌تر از دیگر انواع کاغذ اوریگامی است.

چی‌یوگامی (Chiyogami)

نوعی کاغذ واشی به نام چی‌یوگامی وجود دارد که نمادهای سنتی ژاپنی روی آن حک شده است. این نوع کاغذ حاوی الگوهای روشن زیادی با رگه‌هایی از طلا است. عروسک‌های هینای ژاپنی که از این کاغذ ساخته می‌شوند، هنر دستی سنتی معروفی در ژاپن هستند. چی‌یوگامی زمانی با دست ساخته می‌شد اما امروزه معمولاً توسط ماشین‌ها تولید می‌شود.

اوریگامی‌دو (Origamido)

کاغذ اوریگامی‌دو اغلب توسط بسیاری از هنرمندان اوریگامی به عنوان نزدیک‌ترین نوع به کاغذ اوریگامی ایده‌آل در نظر گرفته می‌شود. این کاغذ به راحتی تا می‌شود و محکم، ترد و نازک است. همچنین به خوبی تا و چین می‌خورد.

وزن آن تا ۵۰ گرم در هر متر مربع متغیر است. از آن‌جایی که این کاغذ دست‌ساز است، ضخامت آن می‌تواند متفاوت باشد. ۴۰ در ۵۰ سانتی‌متر رایج‌ترین اندازه‌ی آن است اما در اندازه‌های دیگری نیز موجود است.

ویژگی‌های کاغذ اوریگامی‌دو:

استفاده از این کاغذ اوریگامی بسیار ساده است و برای خلق آثار پیچیده ایده‌آل است.

این کاغذ ظاهری خیره‌کننده دارد.

همه‌ی اقلام آن دست‌ساز هستند. بنابراین می‌توانید هر رنگی را که دوست دارید انتخاب کنید.

بدون شک بهترین کاغذی که کاربران اوریگامی می‌توانند بخرند همین کاغذ است و از نظر ضخامت و استحکام، از سایر کاغذها بسیار بهتر است.

منحصراً در کارگاه اوریگامی ارائه می‌شود و بسیار گران‌قیمت است. علاوه‌براین، این کاغذ اوریگامی قیمت بسیار بیشتری نسبت به سایر انواع کاغذ دارد.

اگرچه این نوع کاغذ اوریگامی فوق‌العاده است، اما برای ایجاد آثار ساده توصیه نمی‌شود. اگر قصد ایجاد اثر منحصر به فردی را دارید، باید از این کاغذ استفاده کنید.

۱۰ نمونه از محبوب‌ترین مدل‌های اوریگامی

1. پیشگوی چهارانگشتی (بازی محبوب دوران کودکی برای حدس شغل آینده!)
2. پرنده‌ی درنا
3. گل نیلوفر آبی
4. جعبه
5. قورباغه‌ی جهنده
6. پروانه
7. قو
8. کلاه
9. واتر بالون کاغذی
10. قلب

کلام آخر

مفهوم اوریگامی فراتر از تا زدن ساده‌ی کاغذ است. این هنر با تاریخچه‌ای فوق‌العاده غنی و جذاب، امکانات بی‌پایانی دارد که می‌توان تنها با یک تکه کاغذ به آن‌ها دست یافت؛ اگرچه دنیای کاغذ اوریگامی گسترده و متنوع است. تسلط بر هنر اوریگامی نیاز به مهارت، خلاقیت و صبر دارد.