هاینریش بل، نویسنده‌ی پرآوازه‌ی آلمانی و برنده‌ی جایزه‌ی نوبل ادبیات، در بیست‌ویکم دسامبر ۱۹۱۷ در شهر کلن و در خانواده‌ای کاتولیک، اهل هنر و ضد فاشیسم دیده به جهان گشود. دوران رشد او با بحران‌های اقتصادی پس از جنگ جهانی اول و صعود نازی‌ها هم‌زمان بود. وی با وجود فشارهای شدید سیاسی و تبلیغات ایدئولوژیک، از پیوستن به سازمان‌های نازی سر باز زد. با آغاز جنگ جهانی دوم به خدمت اجباری نظام فراخوانده شد و سال‌ها در جبهه‌های متعدد جنگید، بارها مجروح گردید و سرانجام به اسارت نیروهای متفقین درآمد؛ تجربیات تلخی که نگاه او را نسبت به فاجعه‌ی جنگ، ویرانی‌های انسانی و دروغ‌های تبلیغاتی نظام‌های توتالیتر شکل داد.
او پس از پایان جنگ در سال ۱۹۴۵ به شهر ویران‌شده‌ی کلن بازگشت و تمام هستی خود را وقف آفرینش ادبی و بازسازی وجدان اخلاقی و انسانی جامعه‌ی آلمان نمود. با انتشار داستان‌ها و رمان‌های اولیه‌اش به یکی از برجسته‌ترین چهره‌های ادبیات پس از جنگ آلمان و عضو فعال گروه ۴۷ بدل گشت. آثار او آینه‌ای تمام‌نما از ایستادگی در برابر فراموشی تاریخی، نقد بی‌رحمانه‌ی فاشیسم و سرزنش جامعه‌ای است که می‌کوشد جنایات گذشته را زیر نقاب معجزه‌ی اقتصادی و رفاه مادی پنهان سازد. در رمان قطار بموقع رسید و کجا بودی آدم؟، به تصویر کشیدن رنج‌های عریان سربازان قربانی در جنگ پرداخت. سپس با نگارش رمان و حتی یک کلمه هم نگفت، رنج‌های معیشتی و فروپاشی روحی خانواده‌های پس از جنگ را بازآفرینی نمود.
آثار او همواره با دفاع از کرامت انسانی، هم‌دردی با مطرودان و بی‌پناهان، و هجو ریاکاری ساختارهای مذهبی و نهادهای قدرت شناخته می‌شود. او در رمان بیلیارد در ساعت نه‌ونیم، به نقد گسست نسل‌ها و تداوم ذهنیت فاشیستی در جامعه‌ی نوین پرداخت و در اثر ماندگار عقاید یک دلقک، ابتذال بورژوازی و انحرافات اخلاقی کلیسا را به چالش کشید. شاهکار برجسته‌ی او، سیمای زنی در میان جمع، روایتی جامع و حماسی از تاریخ معاصر آلمان و سرگذشت زنی معصوم در برابر فشار جامعه‌ای رو به زوال ارائه داد که جایزه‌ی نوبل ادبیات سال ۱۹۷۲ را برایش به ارمغان آورد. همچنین در اثر افشاگر آبروی ازدست‌رفته کاتارینا بلوم، به ترور شخصیت توسط مطبوعات زرد و قربانی شدن بی‌گناهان در نظام قضایی تاخت.
او که مدتی نیز ریاست انجمن بین‌المللی پن را بر عهده داشت، تا واپسین روزهای حیاتش در ژوئیه‌ی ۱۹۸۵، صدای بیدار وجدان ملی، مدافع آزادی بیان و پاسدار عدالت اجتماعی باقی ماند.
