بزرگ علوی از چهرههای جریانساز داستاننویسی ایران است که بخش عمدهای از حیات خود را در تبعید و آوارگی سیاسی در اروپا گذراند. او که برخاسته از خانوادهای مشروطهخواه بود، تأثیر سیاستهای زمانه را از همان دوران کودکی لمس کرد. علوی پس از تحصیل در اروپا به ایران بازگشت و به دلیل فعالیتهای مبارزاتی، سالها طعم زندان را چشید؛ تجربهای که به یکی از بنمایههای آثار او تبدیل شد.
از مهمترین آثار او میتوان به رمان موریانه و مجموعه داستان گذشت زمانه اشاره کرد. او در موریانه تلاش میکند فروپاشی نظام پادشاهی را از درون و از زاویهی دید یک مقام امنیتی روایت کند؛ هرچند دوری طولانیمدت او از وطن و زبان مادری، باعث شد تا این اثر طراوت و واقعگرایی کارهای اولیهاش را نداشته باشد. علوی همچنین در داستان دیو! دیو! با رویکردی رمانتیک و گاه آمیخته به ناسیونالیسم، به روایت هجوم بیگانگان به ایران پرداخت.
طرح داستانهای علوی غالباً بر کشف یک راز بنا شده است. مهمترین اثرش چشمهایش بر این طرح استوار است. راوی داستانهای او جستجوگری است که میکوشد با کنار هم چیدن خاطرات و حرفهای دیگران، پرده از روابط پنهان بردارد و تصویری از گذشته بسازد. او از عناصر داستان پلیسی برای توصیف زندگی و اضطرابهای مبارزان و آوارگان سیاسی بهره میگرفت. قهرمانان او معمولاً انسانهایی هستند که درگیر مبارزهای نابرابر با فساد و استبدادند، اما در آثار متأخرش، این نگاه جای خود را به نوعی تلاش برای توجیه گذشته و حسرت روزهای بربادرفته داد که بازتابی از سرنوشت روشنفکران دورمانده از زادبوم است.