ابراهیم یونسی در یازدهم خرداد سال ۱۳۰۵ خورشیدی در شهر بانه، در استان کردستان متولد شد. او سال‌های ابتدایی تحصیل را در مدرسه‌ی دولتی پهلوی بانه گذراند و پس از دریافت مدرک ششم ابتدایی، برای ادامه‌ی تحصیل به شهر سقز رفت. پس از اتمام دوره‌ی اول متوسطه در سقز و به دنبال اشغال ایران در سال ۱۳۲۰، با تلاش و پیگیری وارد دبیرستان نظام در تهران شد. یونسی پس از اخذ دیپلم در سال ۱۳۲۴ وارد دانشکده‌ی افسری شد و در سال ۱۳۲۷ با درجه‌ی ستوان دومی فارغ‌التحصیل و به ارومیه منتقل شد. در اسفند ۱۳۲۹، در یک سانحه تیر خورد و پای چپ خود را از دست داد. در سال ۱۳۳۳، پس از لو رفتن سازمان نظامی حزب توده، یونسی به همراه گروهی از همکارانش بازداشت و محاکمه شد. او به اعدام محکوم شد، اما به دلیل معلولیت جسمی، حکم او به حبس ابد تقلیل یافت در حالی که بسیاری از همرزمانش اعدام شدند.
دوران حبس ابد، نقطه‌ی عطفی در زندگی علمی و ادبی او بود. یونسی در زندان با پشتکار فراوان زبان انگلیسی را به صورت خودآموز و با کمک منابع محدود فرا گرفت. او در سال ۱۳۳۶ کار ترجمه را با رمان آرزوهای بزرگ چارلز دیکنز آغاز کرد. این ترجمه با استقبال زیادی روبرو شد و در سال ۱۳۳۸ عنوان بهترین ترجمه‌ی سال را کسب کرد. در دوران زندان، یونسی آثار مهمی چون اسپارتاکوس، خیاط جادو شده و خانه‌ی قانون‌زده را نیز ترجمه کرد و همچنین به تالیف کتاب ارزشمند هنر داستان‌نویسی پرداخت.
پس از انقلاب به عنوان اولین استاندار کردستان انتخاب شد اما پس از گذشت کمتر از چهار ماه از این سمت استعفا داد، مدتی به زندان افتاد و پس از بازگشت، عمر خود را وقف نوشتن و ترجمه کرد.
ابراهیم یونسی در فعالیت‌های فرهنگی خود همواره بر رسالت نویسنده در قبال جامعه تأکید داشت. او معتقد بود نویسنده باید به زوایای پنهان و نابهنجاری‌های جامعه سرک بکشد و آن‌ها را برای آگاهی مردم بازگو کند، حتی اگر این کار با منافع حکومت در تضاد باشد. یونسی بر این باور بود که داستان‌نویس باید شخصیتی زنده و باورپذیر خلق کند که رفتارش بر اساس علل منطقی و واقعیات جامعه باشد. او همچنین منتقدان را به دلیل غرض‌ورزی و عدم دانش کافی در ارزیابی آثار ادبی مورد نقد قرار می‌داد.
از او ترجمه‌های متعددی از نویسندگان بزرگی چون چارلز دیکنز، تامس هاردی، ماکسیم گورکی و برتراند راسل و همچنین تالیفاتی در قالب رمان مانند گورستان غریبان و دلداده‌ها به یادگار مانده است. ابراهیم یونسی در نوزدهم بهمن ۱۳۹۰ دار فانی را وداع گفت و به خواست خودش در زادگاهش، بانه، به خاک سپرده شد.
