کتاب کلماتی که می‌کشند: روشنفکران متهم هستند

کتاب کلماتی که می‌کشند درباره‌ی چیست

کتاب کلماتی که می‌کشند: مسئولیت روشنفکر در زمانه‌ی بحران اثر ژیزل سپیرو، جامعه‌شناس فرانسوی، به بررسی قدرت ویرانگر زبان و قلم، تبلیغات سیاسی و مسئولیت اخلاقی نویسندگان و روشنفکران در دوره‌ی جنگ دوم جهانی و رژیم ویشی در فرانسه می‌پردازد. پرسشی که کلماتی که می‌کشند سعی می‌کند به آن پاسخ دهد این است: چگونه کلمات می‌توانند زمینه‌ساز خشونت‌های فیزیکی و فجایع انسانی شوند.

کتاب کلماتی که می‌کشند نشانمان می‌دهد که کلمات چگونه از ابزار بیان اندیشه به سلاحی برای انسان‌زدایی از گروه‌های خاص، مانند اقلیت‌ها یا مخالفان سیاسی، تبدیل می‌شود.

نویسنده‌ی کتاب کلماتی که می‌کشند استدلال می‌کند که گفتار نفرت‌محور به خودی خود و ناگهانی پدید نمی‌آید بلکه محصول فرآیندی نهادی و اجتماعی است. ژیزل سپیرو با بررسی دادگاه‌های پس از آزادی فرانسه از سلطه‌ی نازیسم، پرونده‌های روشنفکران و نویسندگانی را بازخوانی می‌کند که به جرم همکاری قلمی با فاشیسم و نازیسم محاکمه شدند. کتاب به این پرسش پاسخ می‌دهد که مرز میان آزادی بیان و همدستی در جنایت کجاست.

چرا باید کتاب کلماتی که می‌کشند را خواند

خواندن کتاب کلماتی که می‌کشند برای ما ایرانیان خواندنی است. در سال‌های اخیر، با گسترش شبکه‌های اجتماعی، شاید شاهد خشونت‌های کلامی بوده‌ایم. دیده‌ایم که چگونه شخصی به مخالف خود حمله می‌کند، یا گروهی تلاش می‌کنند صدای مخالفان خود را خاموش کنند. این کتاب که سفری است به یکی از پرتنش‌ترین دوران‌های تاریخ معاصر می‌تواند به ما در نوع فعالیت و کیفیت حضورمان در رسانه‌های جمعی در فضای مجازی کمک کند.

ژیزل سپیرو که از شاگردان پی‌یر بوردیو، جامعه‌شناس سرشناس فرانسوی، بوده، سال‌هاست که درباره‌ی میدان ادبی فرانسه و رابطه‌ی روشنفکران با قدرت پژوهش کرده. جرقه‌ی اصلی کتاب کلماتی که می‌کشند واکاوی این تناقض بود: چگونه کسانی که کارشان خلق زیبایی و فرهنگ است، به توجیه‌گران قتل و خشونت تبدیل می‌شوند.

سپیرو در مصاحبه‌ای اشاره می‌کند که بازگشت گفتارهای بیگانه‌ستیز و مهاجرستیز، به قدرت رسیدن پوپولیسم افراطی و رادیکال شدن فضا در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی معاصر، انگیزه‌ی اصلی او برای مکتوب کردن این پژوهش بوده. در واقع، این کتاب پاسخی جامعه‌شناختی به زنده شدن دوباره‌ی همان کلماتی است که در دهه‌ی ۱۹۳۰ به فجایع بسیاری ختم شد.

کتاب کلماتی که می‌کشند هشدار ژیزل سپیرو به جوامع و مردمان است؛ هشداری مبنی بر اینکه هرگاه لحن کلمات در فضای عمومی به سمت حذف و تحقیر دیگری حرکت کند، خشونت فیزیکی در چند قدمی آن خواهد بود.