مارکسیسم و فمینیسم | درهمتنیدگی ستم طبقاتی و جنسیتی در نظریه و عمل اجتماعی
نویسنده: شهرزاد مجاب
ناشر: نشر اسطوره پرومته
کتاب مارکسیسم و فمینیسم نوشتهی شهرزاد مجاب اثری پژوهشی و تحلیلی است که به بررسی یکی از بنیادیترین پرسشهای اندیشهی معاصر میپردازد:
چگونه میتوان نظام سرمایهداری و ستم جنسیتی را در کنار هم فهمید و برای رهایی از هر دو، نظریهای منسجم ارائه داد؟
مجاب، استاد دانشگاه و نظریهپرداز فمینیسم انتقادی، در این کتاب میکوشد رابطهی میان ساختار طبقاتی و مناسبات جنسیتی را از منظر مارکسیستی بازخوانی کند.
او نشان میدهد که مبارزه برای برابری جنسیتی نمیتواند از مبارزه با مناسبات اقتصادی و قدرت طبقاتی جدا باشد؛ همانطور که تحلیل طبقاتی نیز بدون درک نقش جنسیت، ناتمام میماند.
درباره کتاب
کتاب مارکسیسم و فمینیسم حاصل سالها تدریس، پژوهش و فعالیت نظری نویسنده در حوزهی مطالعات زنان، آموزش انتقادی و عدالت اجتماعی است.
اثر در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه میتوان رویکرد مارکسیستی به ستم طبقاتی را با رویکرد فمینیستی به ستم جنسیتی پیوند زد تا چارچوبی برای رهایی انسان ارائه شود.
در این مسیر، نویسنده به آثار کلاسیک اندیشمندانی چون کارل مارکس، فردریش انگلس، الکساندرا کولُنتای، سیلویا فدریچی و آنجلا دیویس ارجاع میدهد و سپس با تحلیل تحولات معاصر، شکلهای جدید نابرابری را در جهان سرمایهداری بررسی میکند — از نابرابریهای شغلی و آموزشی گرفته تا بهرهکشی از بدن و کار زنان در نظام جهانی.
ساختار کتاب
اثر در چند فصل اصلی تنظیم شده است:
- ریشههای نظری — مروری بر نگاه مارکس و انگلس به مسئلهی زنان و کار خانگی.
- فمینیسم سوسیالیستی و نقد سرمایهداری — بررسی نظریههای قرن بیستم در پیوند با رهایی زنان.
- بدن، بازتولید و کار — تحلیل مناسبات قدرت در کار خانگی و تولید اجتماعی.
- آموزش، ایدئولوژی و مقاومت — نقش آموزش در بازتولید یا تغییر ساختارهای سلطه.
- رهایی، همبستگی و امید — ترسیم چشماندازی برای عدالت جنسیتی در چارچوب جهانی برابرتر.
ویژگیهای برجسته کتاب
- بررسی نظاممند رابطهی میان جنسیت، طبقه و کار در نظام سرمایهداری
- تبیین دیدگاههای کلیدی فمینیسم مارکسیستی با زبانی روشن و تحلیلی
- تحلیل تاریخی ـ نظری از نقش زنان در بازتولید اجتماعی و اقتصادی
- گفتوگویی میان اندیشهی مارکسیستی کلاسیک و نظریههای فمینیستی معاصر
- مناسب برای پژوهشگران علوم اجتماعی، فلسفه، مطالعات زنان و عدالت اجتماعی
مضمون کلی اثر
کتاب مارکسیسم و فمینیسم خواننده را به اندیشیدن دربارهی ماهیت ستم در جهان سرمایهداری دعوت میکند:
چگونه کار، جنسیت و قدرت به هم گره خوردهاند؟
و چگونه میتوان از دل این نظام، امکان برابری واقعی را جست؟
این کتاب نه صرفاً اثری دانشگاهی، بلکه مانیفستی برای تفکر و عمل انتقادی است — فراخوانی برای همبستگی میان جنبشهای اجتماعی، فمینیستی و عدالتخواهانه.
چرا باید کتاب مارکسیسم و فمینیسم را بخوانیم؟
زیرا این اثر به یکی از مهمترین پرسشهای عصر ما پاسخ میدهد:
آیا رهایی زنان بدون تغییر ساختار اقتصادی ممکن است؟
کتاب مجاب پاسخی تحلیلی و ریشهای به این پرسش میدهد و ذهن خواننده را به سوی فهمی تازه از عدالت اجتماعی و انسانی میبرد.
