مهندسان انقلابی
یادگیری سیاست و کنشگری در دانشگاه صنعتی آریامهر (شریف)
نویسندگان: سپهر وکیل و دیگران
مترجم: ابراهیم اسکافی
ناشر: انتشارات شیرازه
«مهندسان انقلابی» روایتی پژوهشی و مستند از شکلگیری، رشد و تأثیر جنبشهای دانشجویی در دانشگاه صنعتی آریامهر (دانشگاه صنعتی شریف امروز) است؛ اثری که نشان میدهد چگونه این دانشگاه، علاوه بر نقش علمی، به یکی از مهمترین کانونهای فعالیت سیاسی، فکری و اجتماعی در تاریخ معاصر ایران تبدیل شد.
کتاب به بررسی این موضوع میپردازد که دانشجویان چگونه در فضای دانشگاهی به کنشگری سیاسی نزدیک شدند، چگونه یادگیری جمعی و تجربه زیسته آنها شکل گرفت و این کنش چگونه بر جریانهای فکری و تحولات اجتماعی اثر گذاشت.
دربارهی کتاب
نویسندگان با تکیه بر اسناد، روایتهای فردی، گفتگوها و تحلیلهای تاریخی، مسیر شکلگیری جنبشهای دانشجویی را شرح میدهند:
- رابطه میان فضای آکادمیک و شکلگیری حساسیتهای سیاسی
- نقش گروهها، انجمنها و هستههای دانشجویی در گسترش کنشگری
- تأثیر تحولات سیاسی و اجتماعی دهههای ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰
- چگونگی تبدیل دانشگاه صنعتی آریامهر به کانون تفکر انتقادی
- فرایند یادگیری سیاسی از خلال تجربه جمعی، فعالیتهای دانشجویی و مواجهه با قدرت
- روایتهایی انسانی از شور، آرمانخواهی، خطر و مسئولیت
کتاب نشان میدهد چگونه دانشگاه به آزمایشگاهی برای اندیشه و عمل سیاسی تبدیل شد.
ساختار کتاب
فصلهای کتاب با رویکرد تاریخی ـ جامعهشناختی تدوین شدهاند:
- معرفی زمینه سیاسی، اجتماعی و دانشگاهی آن دوران
- روایت از شکلگیری گروههای دانشجویی و ساختار غیررسمی آنها
- بررسی یادگیری سیاسی از طریق تجربه میدانی و جمعی
- تحلیل مسیرهای کنشگری و واکنشهای حاکمیت
- پیامدهای بلندمدت این کنشها بر تاریخ فکری و سیاسی ایران
این ساختار، کتاب را به منبعی ارزشمند برای پژوهشگران تاریخ اجتماعی، مطالعات انقلاب و جامعهشناسی آموزش عالی تبدیل میکند.
ویژگیهای برجسته کتاب
- ترکیب پژوهش مستند با روایتهای فردی و تجربه زیسته
- نگاهی روشن به نقش دانشگاه در تولید کنش سیاسی
- بررسی فرایند یادگیری سیاسی در میان جوانان و دانشجویان
- مناسب برای پژوهشگران علوم اجتماعی، مطالعات ایران معاصر و تاریخ جنبشهای دانشجویی
- اثری که رابطه دانش، قدرت و کنشگری را بهخوبی آشکار میکند
مضمون کلی اثر
در قلب کتاب این ایده جریان دارد:
کنشگری سیاسی فقط محصول ایدئولوژی نیست؛ از دل تجربه جمعی، یادگیری میدانی و زندگی در محیط دانشگاه شکل میگیرد.
دانشگاه در این اثر، نه فقط فضای آموزشی، بلکه میدان تمرین مسئولیت اجتماعی است.
چرا باید این کتاب را بخوانیم؟
زیرا «مهندسان انقلابی» تصویری زنده، دقیق و چندوجهی از یکی از مهمترین دورههای تاریخ دانشجویی ایران ارائه میدهد.
این کتاب به خواننده کمک میکند بفهمد چگونه نسلی از جوانان در فضای دانشگاهی، سیاست را آموخت، تجربه کرد و آن را به کنش اجتماعی تبدیل نمود.
برای هرکسی که به تاریخ سیاسی ایران، جامعهشناسی جنبشهای جمعی و نقش دانشگاه در تغییرات اجتماعی علاقه دارد، این اثر منبعی اساسی و خواندنی است.
