تفاوت رمانتزی با فانتزی کلاسیک چیست؟ معرفی بهترین کتاب‌ها

رمانتزی چیست؟

ممکن است این روزها در شبکه‌های اجتماعی یا در میان کتاب‌خوان‌ها کلمه‌ی رمانتزی را زیاد شنیده باشید و ندانید دقیقاً چه فرقی با فانتزی کلاسیک دارد. رمانتزی یکی از پرطرفدارترین ژانرهای ادبی سال‌های اخیر است که مرز میان عشق و ماجراجویی را کمرنگ کرده و طیف تازه‌ای از خوانندگان را به دنیای فانتزی کشانده است.

تعریف رمانتزی (Romantasy) و ریشه‌اش

رمان واژه‌ای ترکیبی از دو کلمه‌ی Romance (عاشقانه) و Fantasy (فانتزی) است. این ژانر داستان‌هایی را در بر می‌گیرد که در دنیایی خیالی و پر از جادو، اژدها، سلسله مراتب قدرت یا موجودات ماوراءالطبیعه اتفاق می‌افتند، اما محور اصلی روایت، رابطه‌ی عاشقانه‌ی شخصیت‌هاست. برخلاف فانتزی کلاسیک که معمولاً حول محور نبرد میان خیر و شر یا سفر قهرمانی می‌چرخد، در رمانتزی خط داستانی عشق به اندازه ماجراجویی جادویی اهمیت دارد.

ریشه‌ی این ژانر را می‌توان در ترکیب دو سنت ادبی جست‌وجو کرد، یک، رمان‌های عاشقانه‌ی گوتیک قرن نوزدهم و دو فانتزی‌های حماسی قرن بیستم. اما شکل امروزی و پرطرفدار آن، عمدتاً محصول دهه‌ی ۲۰۱۰ و ۲۰۲۰ میلادی است، دوره‌ای که نویسندگانی مانند سارا جی. ماس این سبک را به سبکی جهانی و پرمخاطب تبدیل کردند.

تفاوت رمانتزی با فانتزی کلاسیک

اگرچه هر دو ژانر در دنیایی خیالی روایت می‌شوند، تفاوت‌های ساختاری و محتوایی مهمی آن‌ها را از هم جدا می‌کند. این تفاوت‌ها عبارتند از:

اول : نقش خط عاشقانه

در فانتزی کلاسیک، رابطه‌ی عاشقانه معمولاً یک زیرداستان در کنار ماجرای اصلی است؛ داستان حتی بدون آن خط عاشقانه هم می‌تواند کامل باشد. اما در رمانتزی، رابطه‌ی عاشقانه ستون اصلی روایت است. تنش‌های احساسی، کشمکش‌های میان شخصیت‌ها و لحظات صمیمانه، به همان اندازه‌ی نبردهای حماسی یا رازهای جادویی برای پیشبرد داستان اهمیت دارند و حذف آن‌ها ساختار کتاب را از هم می‌پاشد.

دوم: ساختار جهان‌سازی

فانتزی کلاسیک معمولاً روی جهان‌سازی گسترده، تاریخ عمیق، نقشه‌های جغرافیایی و نظام‌های سیاسی پیچیده تمرکز دارد؛ نویسنده وقت زیادی صرف ساختن قوانین جادو و پیشینه‌ی تمدن‌ها می‌کند. در رمانتزی، ساختن جهان داستان هنوز مهم است، اما در خدمت روایت شخصیت‌محور قرار می‌گیرد؛ یعنی جزییات جهان اغلب آن‌قدر بسط داده می‌شوند که به رابطه‌ی عاشقانه یا رشد احساسی شخصیت‌ها عمق ببخشند، نه بیشتر.

سوم: لحن و ریتم

رمانتزی معمولاً ریتمی تندتر و لحنی احساسی‌تر دارد، در حالی‌که فانتزی کلاسیک اغلب کندتر پیش می‌رود و توصیف و فلسفه‌بافی بیشتری دارند.

چهارم: دیدگاه روایت

بخش زیادی از آثار رمانتزی با راوی اول‌شخص و از زاویه‌ی دید یک یا دو شخصیت اصلی روایت می‌شود تا صمیمیت احساسی بیشتری ایجاد شود؛ فانتزی کلاسیک بیشتر از راوی سوم‌شخص و چندشخصیتی استفاده می‌کند.

پنجم: مخاطب هدف

رمانتزی برای مخاطبان جوان بزرگسال و بزرگسال نوشته می‌شوند و صحنه‌های عاشقانه‌ی صریح‌تری دارد، در حالی‌که فانتزی کلاسیک طیف مخاطب گسترده‌تری از نوجوان تا بزرگسال را در بر می‌گیرد.

معروف‌ترین‌های هر ژانر را در زیر آورده‌ایم.

نمونه‌های رمانتزی:

نمونه‌های فانتزی کلاسیک:

در نهایت نمونه‌های رمانتزی، رابطه‌ی عاطفی شخصیت‌ها موتور محرک داستان است، در حالی‌که در نمونه‌های کلاسیک، سرنوشت جهان و کشمکش‌های حماسی محور اصلی هستند.

اگر به دنبال داستانی هستید که در کنار ماجراجویی جادویی، کشش احساسی قوی و روابط عمیق شخصیت‌ها را هم تجربه کنید، رمانتزی انتخاب بهتری است. اما اگر جهان‌سازی گسترده، پیچیدگی سیاسی و روایت‌های حماسی چندنسلی برایتان جذاب‌تر است، فانتزی کلاسیک را باید سراغ بگیرید. در نهایت، مرز میان این دو ژانر همیشه دقیق و قطعی نیست؛ بسیاری از آثار امروزی ترکیبی از هر دو سبک را ارائه می‌دهند.