کتاب کلاه ورمیر: جهانی‌شدن در تابلوهای نقاشی

کتاب کلاه ورمیر درباره‌ی چیست

کتاب کلاه ورمیر: پیدایش جهان نو از دریچه‌ی هشت نقاشی اثر تیموتی بروک، مورخ و نشانه‌شناس کانادایی است که اولین بار در سال ۲۰۰۸ منتشر شد. کتاب کلاه ورمیر، سفری است در دل نقاشی‌های یوهانس ورمیر، نقاش نامدار هلندی قرن هفدهم. تیموتی بروک با نگاهی خلاقانه و از دل نقاشی‌های ورمیر به بررسی ریشه‌های جهانی‌شدن در قرن هفدهم می‌پردازد.

تیموتی بروک کتاب کلاه ورمیر را در دورانی نوشت که بحث‌ها درباره‌ی پدیده‌ی جهانی‌شدن و پیامدهای مثبت و منفی‌اش در فضای عمومی، رسانه‌های جمعی و جامعه‌ی آکادمیک شدت گرفته بود. او می‌خواست نشان دهد که این پدیده نه در سرمایه‌داری مدرن آمریکایی، بلکه در تلاقی ناخواسته‌ی فرهنگ‌ها و تجارت دریایی قرن هفدهم ریشه دارد. او در مصاحبه‌ای با گاردین هدفش از نوشتن کلاه ورمیر را اثبات این نکته دانسته، اینکه هیچ فرهنگی در انزوا رشد نکرده و همه‌ی ما محصول جابه‌جایی و ارتباط هستیم.

نویسنده‌ی کلاه ورمیر از میان نقاشی‌های یوهانس ورمیر پنج نقاشی را انتخاب می‌کند و آنها را در کنار پرتره‌ای از نقاش هم‌عصر او و نیز یک بشقاب سرامیکی قرار می‌دهد و با تحلیل و تفسیر آنها نشانمان می‌دهد که چگونه این آثار هنری همچون دروازه‌هایی بودند برای ورود به شبکه‌ی تجارت جهانی در قرن هفدهم.

تیموتی بروک از دل یک کلاه نمدی گران‌بها بر سر یک مرد، یک فنجان چینی در دست یک زن، یا یک سکه‌ی نقره روی میز، داستان‌هایی روایت می‌کند از خطوط کشتیرانی جهانی، قصه‌هایی هستند از مستعمرات دوردست و تبادلات فرهنگی میان قاره‌ها.

اهمیت کتاب کلاه ورمیر چیست و چرا باید آن را خواند؟

نوع روایت تیموتی بروک از تاریخ جذابیت اصلی کتاب کلاه ورمیر است. ما با یک روایت خشک از گذشته مواجه نیستیم، ما فقط یک‌سری عدد و شاخص و نمودار اقتصادی از قرن هفدهم نمی‌خوانیم بلکه ما با یک روایت ادبی سر و کار داریم. بروک از تاریخ خرد استفاده می‌کند تا تاریخ کلان را توضیح دهد؛ از زندگی روزمره‌ی یک شهروند در دلفت هلند یا زندگی کارگران معادن نقره در آمریکای جنوبی یا صیادان پوست در آمریکای شمالی می‌گوید تا نشان دهد که جهانی‌شدن پدیده‌ای متعلق به قرن بیستم و بیست‌ویکم نیست، بلکه ریشه‌های آن به چهارصد سال پیش برمی‌گردد. به همین دلیل خواندن این اثر به ما درک عمیق‌تری از چگونگی شکل‌گیری دنیای مدرن و وابستگی متقابل کشورها به یکدیگر می‌دهد.