عجایب‌نامه (عجایب‌المخلوقات و غرایب‌الموجودات)

عجایب‌المخلوقات و غرایب‌الموجودات یا عجایب‌نامه‌ی محمد ابن محمود همدانی یک قرن پیش‌تر از عجایب‌المخلوقات زکریای قزوینی نوشته شد. اما شهرت عالم‌گیر کتاب قزوینی کتاب همدانی را در هاله‌ی گمنامی فرو برد. همدانی این کتاب غریب را در نیمه‌ی قرن ششم هجری نوشت و نثر او مثل نثر بسیاری از معاصرانش هنوز همان نثر ساده و بی‌تکلف قرن چهارم و پنجم هجری بود. این کتاب را خودش «جام گیتی‌نمای» می‌نامید و آینه‌ای می‌دانست که همه‌ی عجایب عالم را به خواننده نشان می‌دهد. عجایب‌نامه آینه‌ای‌ست که اسکندر رومی به دست ما می‌دهد و همان جام گیتی‌نمای جمشید و کی‌خسرو است که ما را از احوال عالم باخبر می‌سازد.