گردنکلفت راهپله | طنزی سیاه از نمایشنامهنویس جنجالی بریتانیا درباره طبقات، قدرت و اخلاق
نویسنده: جو اورتن
مترجم: علی دلیر
ناشر: نشر قطره
کتاب گردنکلفت راهپله اثر جو اورتن، از برجستهترین نمایشنامهنویسان طنز قرن بیستم بریتانیاست.
این نمایشنامهی کوتاه و تند، نمونهای شاخص از طنز تلخ اجتماعی است که به شکلی بیرحمانه اما هوشمندانه، تناقضهای طبقهی متوسط، اخلاق عمومی و روابط انسانی را افشا میکند.
درباره کتاب
نمایشنامه در یک اتاق کوچک در لندن اتفاق میافتد؛ خانهای که «جووی» و «جویس» در آن زندگی میکنند — زوجی ظاهراً معمولی، اما گرفتار در پوچی و بیهدفی زندگی روزمره.
ورود ناگهانی مردی جوان و مرموز به خانهشان، نظمی شکننده را در هم میریزد و گذشتهای پنهان را برملا میکند.
اورتن با گفتوگوهایی سریع، کنایهآمیز و طنزآلود، جهانی را ترسیم میکند که در آن خشونت، میل و ریاکاری زیر لایهای از ادب اجتماعی پنهان شدهاند.
نمایش، در ظاهر دربارهی یک سوءتفاهم جنایی است، اما در عمق، نقدی است بر اخلاق، قدرت و زوال روابط انسانی در جامعه مدرن.
درونمایههای اصلی
- تضاد میان ظاهر اجتماعی و میل درونی
- ریاکاری و پوچی در طبقه متوسط
- خشونت پنهان در پس رفتارهای متمدنانه
- بیمعنایی و اضطراب در زندگی روزمره
- طنز بهعنوان ابزار نقد اجتماعی
ویژگیهای برجسته کتاب
- طنزی سیاه و گزنده با ساختاری موجز و کنایهآمیز
- یکی از آثار شاخص در تئاتر مدرن بریتانیا
- گفتوگوهایی کوتاه، پرکشش و آکنده از تعلیق
- بازتاب فضای اجتماعی دهه ۶۰ میلادی، پر از طغیان و بحران هویت
مضمون کلی اثر
گردنکلفت راهپله در مرز میان واقعیت و کابوس حرکت میکند.
در این اثر، خانه نمادی از جامعهای فروپاشیده است؛ جایی که دروغ و تظاهر بر صمیمیت و معنا چیره شدهاند.
اورتن با زبانی طعنهآمیز، نشان میدهد که زیر پوست تمدن، خشونتی خاموش جریان دارد.
چرا باید این کتاب را بخوانیم؟
زیرا گردنکلفت راهپله تنها یک نمایشنامه نیست، بلکه آینهای از زندگی مدرن است — اثری که با طنزی سیاه و بیپروا، انسان امروز را به چالش میکشد.
اگر به آثار طنز فلسفی و درامهای مدرن علاقهمندید، این نمایشنامه تجربهای متفاوت و تکاندهنده خواهد بود.
