کتاب اهریمن (روایتی از زندگی ابنرشد)
نویسنده: ژیلبر سینوئه
مترجم: حمیدرضا مهاجرانی
ناشر: انتشارات مروارید
«کتاب اهریمن» رمانی تاریخی–فکری و تأملبرانگیز است که زندگی ابنرشد، فیلسوف بزرگ اندلسی، را در بستر تعارض اندیشه، قدرت و تعصب روایت میکند. ژیلبر سینوئه در این اثر، با نگاهی داستانی اما وفادار به روح تاریخ، سرگذشت اندیشمندی را بازمیآفریند که میان عقل، ایمان و سیاست گرفتار شد.
این کتاب نهتنها زندگینامهای روایی، بلکه بازخوانی یکی از مهمترین منازعات فکری تاریخ است؛ منازعهای میان خرد فلسفی و اقتدار ایدئولوژیک.
دربارهی کتاب
رمان با تمرکز بر سالهای پرتنش زندگی ابنرشد، به موضوعاتی چون:
- نسبت عقل و ایمان در اندیشه اسلامی
- جایگاه فلسفه در برابر قدرت دینی و سیاسی
- تبعید، طرد و سرکوب اندیشه مستقل
- مسئولیت فیلسوف در زمانه بحران
- بهای وفاداری به خرد و تفکر انتقادی
- تقابل نور دانش با سایه تعصب
میپردازد و چهرهای انسانی، رنجدیده و درعینحال استوار از ابنرشد ترسیم میکند.
ساختار کتاب
اثر با روایتی خطی اما پرکشش پیش میرود:
- معرفی فضای تاریخی اندلس و جایگاه ابنرشد
- اوجگیری نفوذ فکری و اجتماعی او
- آغاز تقابل با قدرت دینی و سیاسی
- تبعید، انزوا و فروپاشی موقعیت اجتماعی
- تأملی پایانی بر میراث فکری و سرنوشت اندیشه
این ساختار، روایت را هم داستانی و هم اندیشهمحور نگه میدارد.
ویژگیهای برجسته کتاب
- ترکیب موفق رمان تاریخی با تفکر فلسفی
- روایت روان و تصویرسازی دقیق از فضای تاریخی
- پرداخت انسانی به چهرهای فلسفی
- طرح پرسشهای ماندگار درباره آزادی اندیشه
- مناسب برای علاقهمندان تاریخ، فلسفه و رمانهای فکری
مضمون کلی اثر
در مرکز کتاب این اندیشه قرار دارد:
اندیشهای که از پرسش میترسد، ناگزیر اهریمن میسازد.
سینوئه نشان میدهد که چگونه فیلسوف، در زمانه تعصب، به دشمن بدل میشود و عقل به جرم بدل شدن به «اهریمن» محکوم میگردد.
چرا باید این کتاب را بخوانیم؟
زیرا «کتاب اهریمن» فقط روایت زندگی یک فیلسوف نیست، بلکه بازتاب سرنوشت اندیشه در هر زمانهای است که قدرت از پرسش میهراسد.
اگر به فلسفه، تاریخ اندیشه و رمانهایی با عمق فکری علاقه دارید، این کتاب اثری خواندنی و تأملبرانگیز است.
