کتاب چشم خدایگان: تاریخ اجتماعی هوش مصنوعی (The Eye of the Master) اثر متفکر معاصر، متئو پاسکویینلی، یکی از جسورانهترین و نوآورانهترین تحلیلها دربارهی هوش مصنوعی است که از زاویهای متفاوت، نه فنی بلکه اجتماعی و تاریخی، به این پدیده پرداخته است. این اثر با استقبال منتقدان و خوانندگان در حوزه علوم انسانی و فلسفه تکنولوژی همراه بوده و امتیاز بالایی در گودریدز (۴.۳ از ۵) به دست آورده است.
چرا باید این کتاب را بخوانیم؟
در زمانی که بیشتر کتابهای مرتبط با هوش مصنوعی از منظر فناوری، مهندسی یا اخلاق فردی به موضوع نگاه میکنند، چشم خدایگان دیدی ساختاری و اجتماعی به این تکنولوژی ارائه میدهد. پاسکویینلی هوش مصنوعی را نه صرفاً یک ابزار، بلکه بازتابی از روابط قدرت، ساختارهای تاریخی دانش و منطق سرمایهداری میبیند.
او نشان میدهد چگونه مدلهای محاسباتی از اواخر قرن نوزدهم تاکنون، همواره در جهت کنترل، بهرهبرداری و سازماندهی انسانها و منابع اجتماعی شکل گرفتهاند. با بررسی ریشههای فکری و اقتصادی این تحول، خواننده به درکی عمیقتر از نقش سیاست، اقتصاد و ایدئولوژی در پیدایش و توسعه AI دست مییابد.
ژانر و نویسندگان مشابه
ژانر: فلسفه فناوری، جامعهشناسی علم و تکنولوژی
در این زمینه میتوان از نویسندگانی همچون شوشانا زوبوف، نیک کار، بنیامین براتون و یووال نوح هراری به عنوان متفکرانی یاد کرد که در آثار خود به ابعاد اجتماعی و فلسفی فناوری پرداختهاند.
توصیه به خوانندگان:
اگر از آندسته افرادی هستید که به جای فریب ظاهر فناوری، میخواهند عمق تاریخی و ساختارهای پنهان پشت آن را بشناسند، چشم خدایگان برای شماست. این کتاب برای دانشجویان علوم اجتماعی، علاقهمندان به فلسفه فناوری و فعالان حوزه تکنولوژی، نگاهی تکاندهنده و تحلیلی به چهره پنهان هوش مصنوعی عرضه میکند — چهرهای که شاید کمتر از خود ماشینها، اما بسیار واقعیتر از آنها زندگی ما را شکل میدهد.
