موارد خاص

موارد خاص | تأملاتی در باب هنر، رسانه و سیاست در جهان معاصر

نویسنده: بوریس گرویس

مترجم: اشکان صالحی

ناشر: نشر بان

کتاب موارد خاص اثری از بوریس گرویس، نظریه‌پرداز و فیلسوف نامدار روسی‌ـ‌آلمانی است که در آن مجموعه‌ای از مقالات، جستارها و تحلیل‌های او درباره‌ی هنر معاصر، فرهنگ دیجیتال و سیاست‌های زیبایی‌شناسی در عصر مدرن گرد آمده است.

این کتاب تصویری روشن و تامل‌برانگیز از اندیشه‌ی گرویس به دست می‌دهد؛ اندیشه‌ای که همواره مرز میان هنر، ایدئولوژی و قدرت را مورد پرسش قرار می‌دهد.

درباره کتاب

موارد خاص مجموعه‌ای از نوشته‌های کوتاه و بلند بوریس گرویس است که در آن به سراغ موضوعاتی چون نقش هنر در نظام رسانه‌ای جدید، رابطه‌ی زیبایی‌شناسی و سیاست، جایگاه هنرمند در جامعه‌ی مصرفی و معنای خلاقیت در عصر دیجیتال می‌رود.

نویسنده در این کتاب به جای ارائه‌ی نظریه‌ای واحد، از زاویه‌های گوناگون به بررسی پدیده‌های فرهنگی و هنری می‌پردازد — از آثار هنری مدرن و معاصر گرفته تا هنر مفهومی، اینترنت، و حتی بازنمایی سیاسی در رسانه‌های جهانی.

او با زبانی تحلیلی و در عین حال در دسترس، از خواننده می‌خواهد بیندیشد:

آیا در جهانی که همه‌چیز به تصویر و داده تبدیل شده، هنر هنوز می‌تواند «نقش انتقادی» خود را ایفا کند؟

آیا خلاقیت به معنای مقاومت باقی مانده یا صرفاً شکلی از تولید فرهنگی در خدمت قدرت است؟

ساختار کتاب

کتاب شامل چندین جستار مستقل است که هر یک به «مورد خاصی» در عرصه‌ی هنر و فرهنگ می‌پردازند.

برخی از فصل‌های شاخص کتاب عبارت‌اند از:

1. هنر و سیاست در جهان دیجیتال — بازاندیشی در جایگاه هنر در عصر شبکه‌ها و داده‌ها.
2. موزه، آرشیو و زمان — رابطه‌ی قدرت و حافظه در بازنمایی فرهنگی.
3. زیبایی‌شناسی رسانه‌ای — چگونگی تبدیل اثر هنری به تصویر در عصر رسانه.
4. نقش تماشاگر در دوران دیجیتال — از مشاهده تا مشارکت در فرهنگ دیداری.
5. پایان تاریخ هنر؟ — امکان معنا در جهان پست‌مدرن.

هر فصل به شکلی فلسفی اما روان، یکی از چالش‌های بنیادین هنر معاصر را بررسی می‌کند.

ویژگی‌های برجسته کتاب

1. تحلیل نظری و تاریخی هنر در ارتباط با سیاست و رسانه
2. نگاهی میان‌رشته‌ای به فلسفه، زیبایی‌شناسی و فرهنگ دیجیتال
3. جستارهایی موجز اما ژرف درباره‌ی تحولات جهان معاصر

مضمون کلی اثر

کتاب موارد خاص تأملی است درباره‌ی نسبت هنر، رسانه و قدرت؛ درباره‌ی جهانی که در آن هر اثر هنری، ناخواسته درگیر شبکه‌ای از بازنمایی‌ها و سیاست‌هاست.

گرویس نشان می‌دهد که در دنیای امروز، حتی سکوت هنرمند یا کناره‌گیری او از تولید، خود نوعی کنش سیاسی است.

چرا باید کتاب موارد خاص را بخوانیم؟

زیرا این اثر کمک می‌کند بفهمیم هنر معاصر چگونه در دل جهان رسانه‌ای معنا می‌یابد.

اگر به فلسفه‌ی هنر، نظریه‌ی تصویر و تأثیر سیاست بر زیبایی‌شناسی علاقه دارید، موارد خاص راهنمایی فکری و الهام‌بخش برای درک عمیق‌تر این عرصه است.

دیگر آثار بوریس گرویس

امر نو — نشر نی

هنر در آگورای معاصر — نشر نی

فلسفه‌ی مراقبت — نشر بان

اثر هنری شدن — نشر بان

در جریان — نشر هنوز

قدرت هنر — نشر نظر

بعدالتحریر کمونیسم — نشر لاهیتا

مظنون — نشر نی