سوگ و مالیخولیا (به انضمام موردی از سوگواری) | خوانشی روانکاوانه از فقدان، دلبستگی و بازسازی سوژه
نویسندگان: کرامت موللی - سوسن حاجی زاده شهسوار
ناشر: نشر نی
موضوع: روانکاوی، سوگ و فقدان، روانشناسی افسردگی، نظریهی فروید
کتاب سوگ و مالیخولیا (به انضمام موردی از سوگواری) اثری تحلیلی و پژوهشی است که به بازخوانی یکی از بنیادیترین متون روانکاوی زیگموند فروید، یعنی سوگ و مالیخولیا (۱۹۱۷)، میپردازد.
نویسندگان با بهرهگیری از مفاهیم فرویدی و لاکانی، کوشیدهاند فرایند روانیِ مواجههی انسان با فقدان، دلبستگی و اندوه را از منظر نظری و بالینی بررسی کنند و نشان دهند که مرز میان سوگواری سالم و مالیخولیای بیمارگونه چقدر باریک و لغزنده است.
درباره کتاب
در این کتاب، سوسن حاجیزاده شهسوار و کرامت موللی با رویکردی تفسیری و میانرشتهای، نظریهی فروید دربارهی سوگ را در پیوند با مفاهیم مدرنتر روانکاوی، فلسفه و ادبیات تحلیل میکنند.
به باور آنها، فقدان نه صرفاً تجربهای عاطفی بلکه رویدادی هستیشناختی است که ساختار سوژه را دگرگون میکند.
سوگ، تلاشی است برای بازسازی پیوند با دیگری از دسترفته؛ اما در مالیخولیا، این فرایند شکست میخورد و سوژه، فقدان را درون خود جذب میکند — در نتیجه، خود به سوژهای غایب بدل میشود.
کتاب در ادامه با ارائهی «موردی از سوگواری»، به تحلیل بالینی و رواندرمانی یکی از نمونههای واقعی میپردازد تا نظریهی فروید را در زمینهی بالینی و انسانی آن نشان دهد.
ساختار کتاب
اثر در دو بخش اصلی تنظیم شده است:
- بخش نظری:
- بررسی تطبیقی دیدگاه فروید دربارهی سوگ و مالیخولیا، پیوند آن با آثار ژاک لکان، و تبیین رابطهی میان فقدان، عشق و هویت.
- بخش بالینی (موردی از سوگواری):
- مطالعهی یک پروندهی رواندرمانی و تحلیل فرایند سوگ در بیمار، با تمرکز بر مقاومت، پذیرش و بازسازی روانی.
ویژگیهای برجسته کتاب
- بازخوانی انتقادی و معاصر از مقالهی کلاسیک فروید سوگ و مالیخولیا
- پیوند نظریهی روانکاوی با تجربههای واقعی سوگ و فقدان
- کاربرد مفاهیم لاکانی در تحلیل افسردگی و دلبستگی
- زبانی روشن و تحلیلی برای مخاطبان دانشگاهی و علاقهمندان به روانکاوی
مضمون کلی اثر
در نگاه نویسندگان، سوگ نه نشانهی ضعف بلکه ضروریترین تجربهی انسانی برای بازسازی هویت است.
اگر در سوگواری، سوژه میآموزد فقدان را بپذیرد و معنا را از نو بسازد، در مالیخولیا او در فقدان حل میشود و مرز میان خود و دیگری فرو میریزد.
کتاب با بررسی این دو وضعیت، نشان میدهد که چگونه روانکاوی میتواند به درک عمیقتری از رنج و امکان رهایی از آن دست یابد.
چرا باید کتاب سوگ و مالیخولیا را بخوانیم؟
زیرا این اثر نه تنها بازخوانی متنی کلاسیک از فروید است، بلکه تفسیری معاصر از تجربهی انسانیِ فقدان ارائه میدهد.
برای دانشجویان روانشناسی، روانکاوی، فلسفه و حتی ادبیات، این کتاب میتواند راهی باشد برای درک رابطهی پیچیدهی میان اندوه، زبان، و هویت.
اثری علمی، تأملبرانگیز و انسانی دربارهی رنج، مرگ و بازسازی درونی.
دیگر آثار کرامت موللی
ذهن و زمان — نشر نی
مقدماتی بر روانکاوی لکان — نشر دانژه
تعبیر خواب از سومر تا فروید جلد اول — نشر نی
واژگان لکان — نشر نی
واژگان فروید — نشر نی
مبانی روانکاوی فروید—لکان — نشر نشر
دایره المعارف روانکاوی فروید—لکان نشر نی
