سوسیالیسم قرن بیستویکم
کتاب سوسیالیسم قرن بیستویکم نوشتهی جرمی گیلبرت (Jeremy Gilbert)، اثری است تحلیلی و الهامبخش که با زبانی روشن و استدلالی دقیق، به بازتعریف معنای سوسیالیسم در دنیای امروز میپردازد.
این اثر نه بازگشتی نوستالژیک به گذشتهی چپ کلاسیک است و نه بیانیهای آرمانگرایانه؛ بلکه تلاشی جدی برای بهروزرسانی مفاهیم آزادی، دموکراسی و برابری در قرنی است که سرمایهداری جهانی و فناوری دیجیتال چهرهی زندگی اجتماعی را بهکلی دگرگون کردهاند.
درباره کتاب
جرمی گیلبرت، استاد نظریهی فرهنگی و اندیشهی سیاسی، در این کتاب میکوشد نشان دهد که چرا ایدهی سوسیالیسم همچنان زنده و ضروری است.
او استدلال میکند که بحرانهای قرن بیستویکم — از نابرابری اقتصادی و بحران زیستمحیطی گرفته تا بیاعتمادی سیاسی و فرسایش نهادهای جمعی — تنها با بازاندیشی در مفهوم قدرت جمعی و مالکیت مشترک قابل فهم و اصلاحاند.
گیلبرت با اتکا به سنت فکری مارکس، آنتونیو گرامشی، استوارت هال و نیز اندیشههای متفکران معاصر مانند ارنستو لاکلائو و نانسی فریزر، میکوشد چهرهای تازه از سوسیالیسم ارائه دهد:
سوسیالیسمی که با دموکراسی رادیکال، عدالت جنسیتی، فناوری دیجیتال و دغدغههای زیستمحیطی درآمیخته است.
درونمایههای اصلی
- معنای تازهی سوسیالیسم در عصر دیجیتال و سرمایهداری متأخر
- نقد فردگرایی نئولیبرال و بازاندیشی در مفهوم جامعه
- دموکراسی بهمثابه تمرین جمعی آزادی، نه صرفاً نظام سیاسی
- پیوند میان قدرت، فرهنگ، اقتصاد و رسانهها
- آیندهی سیاست چپ در برابر بحرانهای اقلیمی و نابرابری جهانی
ویژگیهای برجسته کتاب
- تحلیلی جامع از وضعیت سیاسی و اقتصادی معاصر از منظر چپ نو
- زبانی روشن و انتقادی برای مخاطبان دانشگاهی و عمومی
- رویکردی میانرشتهای میان فلسفه، سیاست، جامعهشناسی و فرهنگ
- یکی از متون کلیدی دربارهی بازسازی اندیشهی سوسیالیستی در قرن بیستویکم
درباره نویسنده
جرمی گیلبرت (Jeremy Gilbert) استاد نظریه فرهنگی و سیاسی در دانشگاه ایست لندن است و از چهرههای برجستهی اندیشهی چپ نو در بریتانیا به شمار میرود.
او آثار متعددی در زمینهی فرهنگ سیاسی، سرمایهداری نئولیبرال، و دموکراسی مشارکتی نوشته است.
گیلبرت از منتقدان جدی سرمایهداری فرهنگی است و تلاش میکند میان سنت چپ کلاسیک و جنبشهای نوین اجتماعی پیوند برقرار کند.
از دیگر آثار او میتوان به Common Ground: Democracy and Collectivity in an Age of Individualism اشاره کرد که مبنای همین کتاب است.
مضمون کلی اثر
در سوسیالیسم قرن بیستویکم، گیلبرت سوسیالیسم را نه نسخهای برای گذشته، بلکه نقشهای برای آینده میداند — آیندهای که در آن قدرت، ثروت و معنا دوباره به شکلی جمعی بازتوزیع میشوند.
او مینویسد که چپ اگر بخواهد زنده بماند، باید از قالبهای ایدئولوژیک قرن بیستم بیرون آید و بر پرسشهای تازهی قرن حاضر متمرکز شود: مالکیت دادهها، عدالت اقلیمی، مراقبت از دیگری، و همبستگی دیجیتال.
در این نگاه، سوسیالیسم نه دشمن آزادی، بلکه شرط تحقق آزادی واقعی برای همگان است.
چرا باید این کتاب را خواند؟
زیرا سوسیالیسم قرن بیستویکم دعوتی است به بازاندیشی در سیاست، نه از موضع گذشتهگرایی، بلکه از منظر آینده.
این کتاب به ما یادآوری میکند که در جهانی از بحرانهای فزاینده، تنها از مسیر همبستگی و بازتعریف جمعگرایی میتوان به آزادی و کرامت انسانی دست یافت.
