روایت رضا
روایت رضا داوریاردکانی از مسئله توسعه در ایران
کتاب روایت رضا (روایت رضا داوریاردکانی از مسئله توسعه در ایران) نوشتهی محمدجواد صافیان و سید جمال سامع، با نظارت علمی محسن رنانی، اثری پژوهشی در حوزهی فلسفه توسعه و اندیشه فرهنگی ایران معاصر است.
این کتاب بخشی از مجموعهی «روایتهای توسعه در ایران» است که به بررسی دیدگاههای متفکران برجسته ایرانی درباره توسعه و مدرنیته میپردازد.
درباره کتاب
در این اثر، نویسندگان با نگاهی تحلیلی و فلسفی به سراغ یکی از تأثیرگذارترین اندیشمندان معاصر ایران، دکتر رضا داوریاردکانی، رفتهاند تا منظومهی فکری او را دربارهی نسبت میان توسعه، تجدد و تفکر فلسفی ایرانی بازخوانی کنند.
کتاب نشان میدهد که داوریاردکانی، توسعه را نه صرفاً بهمعنای پیشرفت مادی، بلکه بهعنوان پرسشی فلسفی و وجودی در نسبت با اندیشه و فرهنگ تلقی میکند.
او بر این باور است که بدون درک تاریخی و فلسفی از غرب و نسبت ایران با تجدد، سخن گفتن از توسعه، بهویژه در جهان غیرغربی، ممکن نیست.
روایت رضا در حقیقت تلاشی است برای بازسازی این نگاه فلسفی و تبیین جایگاه اندیشه داوری در میان دیگر جریانهای فکری معاصر ایران.
ساختار کتاب
اثر در پنج فصل تنظیم شده است که هر فصل بخشی از منظومه فکری داوریاردکانی را با تمرکز بر مسئله توسعه توضیح میدهد:
- درآمدی بر زندگی و مسیر فکری رضا داوریاردکانی
- تجدد، علم و بحران تفکر در اندیشه داوری
- نسبت فلسفه و توسعه؛ از انتقاد مدرنیته تا درک تاریخی آن
- ایران، هویت و امکان توسعه در جهان جدید
- میراث فلسفی داوری و جایگاه او در اندیشه توسعه ایرانی
نویسندگان کوشیدهاند تا با تحلیل آثار مکتوب داوری، گفتوگوهای او و تفسیرهای متفکران همدورهاش، تصویری جامع از نگاه فلسفی او به مسئله توسعه ارائه دهند.
ویژگیهای برجسته کتاب
- تحلیل عمیق از پیوند فلسفه و توسعه در اندیشه داوریاردکانی
- بررسی انتقادی نسبت ایران و غرب در چارچوب فلسفه فرهنگ
- ارائهی روایتی روشن از جایگاه داوری در اندیشه معاصر ایرانی
- پژوهشی مستند زیر نظر محسن رنانی، در قالب مجموعه «روایتهای توسعه در ایران»
- مناسب برای دانشجویان فلسفه، جامعهشناسی و مطالعات توسعه
درباره نویسندگان
محمدجواد صافیان و سید جمال سامع پژوهشگران حوزه فلسفه و اندیشه ایرانیاند که تمرکز کارشان بر نسبت میان تفکر فلسفی، فرهنگ و توسعه است.
در این اثر، آنها با زبانی تحلیلی و مستند به بررسی دیدگاههای داوریاردکانی دربارهی مدرنیته، عقلانیت و امکان توسعه در بستر فرهنگی ایران پرداختهاند.
درباره ناظر علمی
محسن رنانی اقتصاددان و اندیشمند حوزهی توسعه است که با نظارت بر این مجموعه، تلاش کرده پیوندی میان اقتصاد، فرهنگ و فلسفه توسعه برقرار کند.
او در مقدمهی این مجموعه، بر ضرورت شناخت ریشههای فکری توسعهنیافتگی ایران از منظر اندیشهورزی تأکید میکند.
مضمون کلی اثر
در روایت رضا، توسعه بهمثابه مسئلهای فلسفی در مرکز گفتوگو قرار میگیرد.
داوریاردکانی بر این باور است که توسعه در ایران زمانی ممکن میشود که جامعه بتواند نسبت خود را با جهان مدرن و با سنت خویش بهدرستی درک کند.
او توسعه را در پیوند با تفکر، خودآگاهی تاریخی و نقد عقلانیت ابزاری میبیند — رویکردی که این کتاب با زبانی علمی و منظم به تحلیل آن میپردازد.
چرا باید این کتاب را بخوانیم؟
زیرا روایت رضا فرصتی کمنظیر برای درک پیوند میان فلسفه و توسعه در ایران معاصر است.
خواننده با مطالعه این کتاب درمییابد که چرا گفتوگو درباره توسعه، بدون اندیشه فلسفی درباره فرهنگ و تاریخ، ناقص خواهد بود.
