درخت زنده بی‌برگ (نقد و تحلیل قصاید شاعران نوپرداز)

در این پژوهش قصاید شاعرانی که در دوره معاصر به عنوان شاعر نوپرداز شهرت یافته‌اند و عمده فعالیت‌های شعری آن‌ها در زمینه شعر نو بوده است، نقد و تحلیل شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که: 1) نوپردازان قصیده‌گو با وجود این که همگی از شاعرات برجسته و جریان‌ساز معاصر به شمار می‌آیند، اغلب اهل تحقیق و تتبع در شعر کلاسیک‌اند و دقایق و ظرایف آن را خوب می‌شناسند. بنابراین نه نوگرایی آن‌ها از سر عجز و ناتوانی در برابر قواعد و ظوابط شعر کهن است و نه قصیده‌گویی آن‌ها از روی تعصب و سنت‌پرستی 2) هر چند شاعران بیشتر از این قالب شعری برای هنرنمایی و تفنن بهره‌ گرفته‌اند، اما طرح موضوعات امروزی در بعضی قصاید بیانگر آن است که قصیده می‌تواند مسائل جامعه و بشر امروزی را هم در خود منعکس کند. 3) در قصیده‌های دوره معاصر، گذشته از قصایده‌هایی که آگاهانه با رعایت همان اسلوب قدیم سروده شده‌اند، به گونه‌ای گرایش به سمت و سوی غزل، به ویژه از نظر زبان دیده می‌شود تا جایی که از آمیختگی این دو قالب، قالب دیگری به نام غزل - قصیده شکل گرفته است. 4) این قالب شعری کهن در دوره معاصر توانسته است بخش عظیمی از میراث فرهنگی ایران و جهان اعم از اسطوره، تاریخ، مسائل مذهبی و سیاسی و اجتماعی را از عهد باستان تا عصر حاضر در خود بگنجاند. 5) این قصیده‌ها جلوه‌گاه بخشی از خلاقیت شاعران چه در عرصه ساخت‌های زبانی نو و بدیع و چه در عرصه تصاویر شاعرانه تازه می‌باشند.