تاریخ مدفوع | تأملی فلسفی بر بدن، نظم اجتماعی و پیدایش مدرنیته
نویسنده: دومینیک لاپورت
مترجم: قاسم مومنی
ناشر: نشر ماهی
کتاب تاریخ مدفوع نوشتهی دومینیک لاپورت اثری است یگانه و غیرمتعارف در حوزهی فلسفه و نظریهی فرهنگی که با زبانی تند، استعاری و گاه شوخطبعانه، رابطهی میان بدن، زبان، قدرت و نظم اجتماعی را بررسی میکند.
این کتاب از نخستین آثاری است که نشان میدهد چگونه امر ظاهراً «پست» و «بیارزش» ــ یعنی مدفوع ــ میتواند به کلیدی برای درک شکلگیری تمدن مدرن، دولت و زبان بدل شود.
درباره کتاب
تاریخ مدفوع نه صرفاً روایتی تاریخی از یک پدیدهی فیزیولوژیک، بلکه خوانشی فلسفی از فرآیند تمدن است.
لاپورت، با الهام از فوکو، بارت و فروید، نشان میدهد که چگونه قدرت سیاسی و گفتمانهای فرهنگی در طول تاریخ کوشیدهاند تا بدن انسان را «نظم» ببخشند؛ از طریق پاکی، بهداشت، زبان و حتی اخلاق.
به باور او، تاریخ مدرن از لحظهای آغاز میشود که انسان تصمیم میگیرد بوی خود را پنهان کند — چه بوی بدن، چه بوی اندیشه.
از اینجا، رابطهای استعاری میان «پاکیزگی زبانی»، «نظم اجتماعی» و «کنترل سیاسی» شکل میگیرد.
در واقع، لاپورت بهدنبال آن است که نشان دهد چگونه دولت مدرن، از طریق انضباط در زبان و بدن، نوعی سوژهی «پاکیزه» میسازد که قدرت را بازتولید میکند.
درونمایههای اصلی
- پیوند میان بدن و قدرت در شکلگیری تمدن مدرن
- زبان، اخلاق و بهداشت بهعنوان ابزارهای کنترل اجتماعی
- نسبت میان امر جسمانی، سیاسی و اقتصادی
- نقد نظم مدرن از منظر فلسفهی بدن
- رابطهی میل، انضباط و شرم در تاریخ فرهنگی غرب
ویژگیهای برجسته کتاب
- تلفیق فلسفه، تاریخ و نظریهی فرهنگی در قالب متنی شاعرانه و تئوریک
- رویکردی ساختارشکنانه به مفاهیم «پاکی» و «نجاست»
- تفسیر بدیع از تمدن غرب از خلال استعارههای بدن
مضمون کلی اثر
در تاریخ مدفوع، آنچه در ظاهر «بیاهمیت» به نظر میرسد، به جوهر فلسفی تاریخ بدل میشود.
لاپورت با جسارت فکری خود، مفاهیم پاکی، نظم، و زبان را در پیوندی استعاری با بدن مینشاند و از خلال این استعاره، روایت مدرنیته را از نو مینویسد — روایتی که در آن، قدرت از درون بدن آغاز میشود.
چرا باید این کتاب را خواند؟
زیرا این کتاب تجربهای متفاوت از خواندن فلسفه است؛ تجربهای که هم اندیشه را به چالش میکشد و هم پیشفرضهای ما دربارهی «فرهنگ»، «تمدن» و «اخلاق» را زیر سؤال میبرد.
تاریخ مدفوع اثری است که نشان میدهد حتی سادهترین و بهظاهر بیاهمیت جنبههای زندگی، ریشه در ساختارهای عمیق قدرت و معنا دارند.
