تاریخ فرهنگی بیخوابی | بازخوانی اضطراب، مدرنیته و ذهن ناآرام انسان معاصر
نویسنده: الیند سامرز برمنر
مترجم: محمد دهقانی
ناشر: نشر ماهی
کتاب تاریخ فرهنگی بیخوابی نوشتهی الیند سامرز برمنر پژوهشی خواندنی دربارهی یکی از پدیدههای پررمز و راز و در عین حال آشنا در زندگی مدرن است: بیخوابی.
برمنر با نگاهی تاریخی، روانشناختی و فرهنگی نشان میدهد که بیخوابی نه فقط اختلالی زیستی، بلکه بازتابی از اضطراب، فردگرایی و بحرانهای مدرنیته است.
او بیخوابی را از قرون وسطی تا دوران دیجیتال دنبال میکند و میپرسد: چرا انسان مدرن نمیتواند بخوابد؟ پاسخ او، فراتر از بدن، در ذهن و فرهنگ جستوجو میشود.
درباره کتاب
برمنر بیخوابی را به مثابهی آینهای از تحولات فکری و اجتماعی غرب بررسی میکند.
از راهبان قرون وسطی که بیداری شبانه را نشانهای از ایمان میدانستند تا کارگران انقلاب صنعتی که خوابشان قربانی ساعت کار شد و تا انسان دیجیتالی امروز که در میان نور صفحهنمایش و اضطراب جهان آنلاین گرفتار است، نویسنده نشان میدهد چگونه در هر دوره، بیخوابی معنایی تازه یافته است.
در این مسیر، کتاب به آثار نویسندگان، هنرمندان و فیلسوفانی چون پروست، کافکا، ویرجینیا وولف، فروید و بنجامین ارجاع میدهد تا نشان دهد چگونه ادبیات و فلسفه نیز تجربهی بیداری شبانه را بازتاب دادهاند.
درونمایههای اصلی
- رابطهی میان بیخوابی و ظهور انسان مدرن
- تأثیر انقلاب صنعتی و فناوری بر الگوهای خواب
- پیوند میان اضطراب، فردگرایی و بیداری مداوم
- بازتاب بیخوابی در ادبیات و هنر
ویژگیهای برجسته کتاب
- نگاهی میانرشتهای به مسئلهی خواب و بیخوابی در بستر تاریخی و فرهنگی
- استفاده از منابع گسترده در فلسفه، ادبیات، پزشکی و روانشناسی
- روایت جذاب و مستند که نظریه را با تجربههای انسانی پیوند میدهد
مضمون کلی اثر
در این کتاب، بیخوابی به پدیدهای نمادین در تمدن مدرن تبدیل میشود؛ نشانهای از ناتوانی انسان در یافتن آرامش در جهانی پرسرعت و بیپایان.
برمنر نشان میدهد که بیخوابی، نوعی «اختلال وجودی» است — بیماریای که از شتاب، ترس، و نیاز به کنترل ریشه میگیرد.
چرا باید این کتاب را خواند؟
زیرا تاریخ فرهنگی بیخوابی نگاهی نو به یکی از عادیترین اما عمیقترین تجربههای بشری دارد.
کتابی است که خواب را نه فقط از دیدگاه زیستشناختی، بلکه بهعنوان مفهومی فلسفی و فرهنگی میکاود و نشان میدهد بیداری بیپایان، استعارهی انسان معاصر است.
