کتاب اجتماع اقرارناپذیر اثر موریس بلانشو و منتشرشده توسط نشر بان یکی از مهمترین نوشتههای او دربارۀ ماهیت اجتماع، نسبت فردیت با جمع، و معنای «باهمبودن» در جهان معاصر است. بلانشو در این اثر کوتاه اما پیچیده و چندلایه، اجتماع را نه نهادی سیاسی یا شکل سازمانیافتهای از همزیستی، بلکه امری در آستانه، لغزان و پیوسته در حال شکلگیری میداند؛ اجتماعی که در نقطۀ تنش میان گشودگی و ناشدنیبودن قرار دارد.
بلانشو اجتماع را چیزی نمیبیند که بتوان آن را بهسادگی تعریف، تثبیت یا تصاحب کرد. از نظر او، اجتماعِ واقعی در لحظههایی رخ میدهد که افراد در تجربهای مشترک—اغلب تجربهای از گسست، رنج یا مواجهه با دیگری—با یکدیگر تماس پیدا میکنند، بیآنکه یکی در دیگری حل شود یا از او چیزی بگیرد. این «اقرارناپذیری» به معنای آن است که اجتماع حقیقی قابل گفتن، نمایندگی و تثبیت نیست؛ بلکه همیشه از زبان و ساختارهای رسمی میگریزد.
کتاب با زبان شاعرانه و تفکر فلسفی خاص بلانشو نوشته شده و مفاهیمی چون غیابـحضور، دیگری، مرگ، سکوت، نوشتار و مسئولیت را در ارتباط با امر جمعی بررسی میکند. این نوشته همچنین پاسخی است به پرسشهایی که متفکران پساساختارگرا و فیلسوفانی چون دریدا و نانسی بعدها بیشتر بسط دادند:
آیا اجتماع بدون هویت ثابت ممکن است؟ آیا رابطه با دیگری، بنیان اجتماع است یا تهدید آن؟ اجتماع در جهان مدرن چه شکلی دارد؟
این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران فلسفه معاصر، نظریه ادبی، مطالعات اجتماعی و نیز خوانندگان علاقهمند به سنت فکری بلانشو منبعی مهم برای فهم نگاه متفاوت او به مسئلۀ اجتماع است.
ویژگیهای برجسته کتاب
بررسی امکان و ناممکنی اجتماع از منظر فلسفه پساساختارگرا
تحلیل مفاهیم بنیادین بلانشو مانند دیگری، سکوت، غیاب و تجربه مشترک
رویکردی شاعرانه و فلسفی به باهمبودن و نسبت فرد با جمع
مناسب برای پژوهشهای فلسفه معاصر، اندیشه اجتماعی و نظریه ادبی
اثری کلیدی در سنت فکریای که بر متفکرانی چون دریدا، نانسی و لیوتار اثر گذاشته است
