:  ۷۸۸۳۸
:  داستان ایران
:  در پس پرده (هرمس)
:  داستان های فارسی قرن 14
   حمزه سردادور
:  جیبی
:  ۱۳۹۵
:  ۱
:  ۱۰
:  ۱۷
:  نرم
:  ۹۶۰
:  ۱۷۰,۰۰۰ ریال


داستان های سرگرم کننده و عامه پسندی را در سال های دور به صورت دنباله دار در نشریات به چاپ می رسیدند، پاورقی خوانده می شدند و نویسندگانشان پاورقی نویس. این داستان ها به شیوه ای ساده و روان روایت شده، نثری هموار و ساختاری متکی بر افت وخیزهای مکرر داستانی داشتند.

همچنین نویسنده برای جذب بیشتر مخاطب، هر شماره داستان را در نقطه ای حساس ناتمام می گذاشت تا خواننده را تا شماره بعد در انتظار نگه دارد. جذابیت این پاورقی ها برای توده مردم به حدی بود که خوانندگان برای روز انتشار مجله لحظه شماری می کردند و گاه نمی توانستند تا خانه صبر کنند و پس از خرید مجله در گوشه ای از خیابان شروع به خواندن می کردند!

این ادعا گزاف نیست که بسیاری از این نشریات عمده تیراژشان را مدیون همین پاورقی ها و نویسندگانشان (پاورقی نویسان) بودند. ازاین رو پاورقی حکم ضامن فروش را داشت و پاورقی نویس حکم ستون آن مجله. بنابراین مکرر اتفاق می افتاد که مجله ها در جذب پاورقی نویسان با یکدیگر رقابت می کردند.

پاورقی ها گونه های مختلف داشتند، از تاریخی گرفته تا عشقی و یا پلیسی جنایی و ... مجله ها برای جوری جنس، گاه همزمان چهار تا پنج پاورقی منتشر می کردند که پاسخگوی علایق گوناگون مخاطبان در زمینهٔ داستان های عشقی، پلیسی / جاسوسی، تاریخی و... باشد.

حمزه سردادور یکی از پاورقی نویسان موفق این روزگار بود. او در ۱۲۷۵ در شهر تبریز متولد شد. هفتاد و چهار سال زندگی کرد و سرانجام در سال ۱۳۴۹ درگذشت. شاید از بخت یاری او بود که به عنوان یک پاورقی نویس که پنجاه سال در مطبوعات قلم زده بود، پیش از آنکه پاورقی و پاورقی نویسی به روزگار احتضار خود برسد درگذشت.

پاورقی های داستانی تا پیش از پیدا شدن سروکله تلویزیون در ایران، طرفداران بسیار داشتند و این آثار به نوعی رل سریال های تلویزیونی سرگرم کننده فعلی را در آن روزگار را بازی می کردند. پایان پاورقی نویسی در ایران با اواخر دهه پنجاه و تقریباً پیروزی انقلاب مصادف شد. به خصوص آنکه در این زمان تقریباً تلویزیون همه گیر شده بود و بعد از انقلاب به عنوان وسیله سرگرمی ساز وارد خانه خانواده های مذهبی هم شد که پیش از آن از خرید تلویزیون اکراه داشتند. 

از سوی دیگر تغییر و تحولات فرهنگی مصادف با انقلاب و عدم امکان انتشار طیف داستان های عامه پسند و پاورقی ها، به عنوان نمادی از روزنامه نگاری گذشته، به سیر احتضار پاورقی (که نهایتاً با گسترش وسایل سرگرمی ساز سال های بعد قطعی می شد)، سرعت داد.

حمزه سرداور در مجله اطلاعات هفتگی می نوشت، اوج کارش از اواسط دهه بیست تا اواخر دهه چهل بود. او به عنوان پاورقی نویس این مجله پرمخاطب، از ارکان موفقیت آن در جذب خواننده محسوب می شد که رقیب تهران مصور و پاورقی نویس پرآوازه و بسیار محبوبش حسینقلی مستعان بود.

از میان معروف ترین آثار سردادور می توان به داستان های علیمردان (۱۳۲۹)، چشمه آب حیات (۱۳۳۲)، کیمیاگران (۱۳۳۶)، زندانی قلعه قهقه (۱۳۳۵)، بانوی سربه دار (۱۳۴۳) ، دختر قهرمان (۱۳۴۶)، انتقام زنان (۱۳۴۷) و... اشاره کرد.

در پس پرده، رمانی ست به قلم حمزه سردادور که  به تازگی در کنار دو اثر دیگر از این نویسنده (از صید ماهی تا پادشاهی و افسانه قاجار) در سری کتاب های جیبی نشر هرمس که با عنوان «هرمس جیبی» رونمایی شده اند، وارد بازار کتاب شده است.

هرمس جیبی اگرچه به اقتضای ارزان شدن بهای کتاب منتشر می شود، اما این مسئله باعث سهل انگاری یا سهل گیری ناشر در کیفیت و سروشکل و محتوای کتاب نشده است. از همین رو حاصل کار باوجود پرحجم بودن رمانی (قریب به هزار صفحه) خوش دست و حرفه ای ست.

در پس پرده نخستین بار در سال ۱۳۳۶ منتشر شد، به صورت پاورقی در مجله اطلاعات هفتگی و ماه ها خوانندگان خود را سرگرم کرد. سپس بنا به رسم معمول که اغلب پاورقی ها بعد از انتشار در قالب کتاب هم منتشر می شدند، به صورت کتاب درآمد که حالا در سری هرمس جیبی نیز چاپ پیراسته ای از آن در دسترس خوانندگان قرارگرفته است.

برخلاف مستعان که اغلب داستان های عشقی درباره زندگی مردم زمان معاصر می نوشت و گاه به نوشتن پاورقی های تاریخی می پرداخت. سردادور ازجمله پاورقی نویسان آثار تاریخی بود که گهگاه سراغ داستان های معاصر نیز می رفت. 
در پس پرده یکی از همین داستان هاست که وقایع آن در اواخر سال ۱۳۲۰ رخ می دهد؛ زمانی که حکومت رضاشاه پایان یافته و پسر جوانش بر تخت نشسته است. به سنت معمول بسیاری از پاورقی ها در این کتاب نیز راوی ناظری است که ماجرایی که برای شخصی دیگر رخ داده و از آن مطلع است روایت می کند.

ماجرا با آشنایی راوی با پسر جوانی آغاز می شود که عقیده دارد از طریق رویاهایی صادقه بسیاری مکان ها را پیش از قدم گذاشتن در آن ها دیده، اطرافیان نسبت به سلامت عقل او مشکوک اند اما او سفت و سخت بر این عقیده است از طریق همین رویاها از محل گنجی در یکی از کاروانسراها در راه رفتن به خراسان مطلع است. پدر او به نیت سفر به خراسان و زیارت امام هشتم و طلب شفای پسرش و خود پسر به نیت یافتن آن کاروان سرا قصد سفر به خراسان می کنند و....

این رمان نیز همانند دیگر آثار سردادور، داستانی پر افت و خیر را با نثری پاکیزه و روایتی روان بازگو می کند، علاوه بر ویژگی سرگرم کننده رمان سردادور در خلال داستان به نکاتی اشاره می کند که درزمینهٔ شناخت زندگی و اوضاع و احوال مردم در سال های ابتدایی سده اخیر حائز نکاتی جالب توجه است.

* معرفی کتاب از الف کتاب

دیوار این محصول | کل دیوار
دیوار شهر کتاب، دیواری‌است برای گفت‌وگوی علاقمندان به کتاب و کتابخوانی و نوشتن درباره علاقه‌مندی های مشترک
برای نوشتن و فعالیت در دیوار شهر کتاب به سیستم وارد شوید
داده ای برای نمایش پیدا نشد!