شهر کتاب؛ مجالی برای تقویت فرهنگ کتابخوانی در جامعه امروز
شهر کتاب موسسه‌ای عام المنفعه و غیرانتفاعی است که با هدف تولید و توزیع اطلاعات ضمن ارتقای دانش، سعی در ایجاد تفاهم و همدلی میان فرهنگ‌های مختلف دارد.  

به گزارش ایرنا، میزان پیشرفت هر کشور بستگی به میزان کتابخوانی افراد جامعه دارد و میزان حضور فعال و موثر کتاب فروشی‌ها و مطبوعه فروشی‌ها در عرصه عمومی نیز یکی از معیارهای رشد فکری و فرهنگی هر جامعه شهری است. 

بر اساس نظر کار‌شناسان و مسوولان فرهنگی یکی از ضعف‌های جامعه امروز ما عدم مطالعه کتاب و آمار پایین مطالعه سرانه در میان افراد جامعه به خصوص جوانان است. 

در روزگار مدرنیته که تمامی کشورهای جهان هر روز با هجوم گسترده و متنوع اطلاعات روبه رو می‌شوند دیگر شیوه‌های آموزشی و انتقال اطلاعات که در گذشته مرسوم بود، پاسخگوی انسان مدرن نیست. 

دنیای امروز نیازمند وسایل و ابزاری نو برای انتقال اطلاعات به انسان مدرن است، در شهر تهران نیز با ورود مدرنیته که در تمامی اجزا و عناصر فرهنگی و اجتماعی جامعه نفوذ کرده، دیگر فروشگاه‌ها و کتابفروشی‌های خیابان انقلاب به دلیل مشکلات و مسایلی همچون مسافت، آلودگی هوا و ترافیک، پاسخگوی نیاز مخاطبان به صورت یک جا نیست. 

در حال حاضر فروشگاه اینترنتی شهر کتاب و فروشگاه‌های مستقر در هر منطقه و محله شهری به عنوان یک نهاد فرهنگی با ایجاد فضایی خاص با ویژگی‌ها، چیدمان و امکانات مخصوص به خود و دربرگیری کتاب‌های متعدد و متنوع در همه زمینه‌ها و رشته‌های مختلف از جمله ادبیات داستانی و علوم تخصصی به زبان فارسی و زبان‌های دیگر می‌تواند تناسبی با دنیای مدرن امروز داشته باشد و نیاز مخاطبان را به صورت یک جا پاسخ گوید. 

تولید و توزیع اطلاعات به عنوان مهم‌ترین ابزار توسعه یافتگی در جامعه جهانی امروز، افزودن بر دانش جهانی و ایجاد تفاهم و همدلی بین فرهنگ‌ها، بالنده کردن فرهنگ ملی ـ اسلامی از طریق گزینش بر‌تر از اطلاعات تولید شده در سطح جهانی، خودی سازی این اطلاعات از طریق دانش ترجمه، بزرگداشت فرهنگ ملی از طریق برگزاری یادمان صاحبان فرهنگ و فرهنگ سازان، ایجاد محیط‌های پژوهشی و انتقادی و تولید فکر از جمله اهداف تاسیس موسسه شهر کتاب است. 

این موسسه پس از سه سال مطالعه و بررسی بنگاه‌های فرهنگی مشابه در جهان و بازارسنجی در ایران سرانجام سال ۱۳۷۵ به عنوان نخستین و بزرگ‌ترین شبکه فروشگاهی زنجیره‌ای کتاب و محصولات فرهنگی در ایران تاسیس و ثبت شد. 

در سال‌های اخیر نیز همچون فروشگاه‌های شهر کتاب، شبکه فروشگاه‌های زنجیره‌ای نشرشهر توسط شهرداری تهران و شبکه کتاب شهر توسط سازمان تبلیغات اسلامی تاسیس شده‌اند. 

به گفته معاون مالی و اداری موسسه شهر کتاب فکر اصلی و جرقه نخستین ایجاد این موسسه در ذهن موسسان زمانی متولد شد که مقام معظم رهبری از نمایشگاه بین المللی کتاب تهران بازدید می‌کردند. 

در این بازدید معظم له رهنمودهای گوناگونی می‌دهند از جمله می‌فرمایند که غربی‌ها آرا و آثار سستشان را آنقدر زیبا و جذاب بسته بندی می‌کنند که طالب و خواهان پیدا می‌کند اما افکار و آثار خوب و ارزشمند ما به سبب طراحی و شیوه عرضه ضعیف جلب نظر نمی‌کند و مهجور می‌ماند، این هشدار و رهنمود ایشان بذر تولید و ایجاد شهر کتاب را در قلب و ذهن موسسان آن کاشت. 

شهر کتاب هم اکنون با ۳۵ فروشگاه در تهران و ۱۰ فروشگاه در شهرستان‌های بزرگ و ۱۰ فروشگاه در حال تاسیس تلاش می‌کند که با عرضه کتاب و محصولات فرهنگی به عنوان سوپر مارکت فرهنگی کلیه نیازهای فرهنگی همه سنین و همه اقشار را تامین کند. 

مرکز فرهنگی شهر کتاب، شبکه فروشگاه‌های زنجیره‌ای شهر کتاب، شرکت نشر کتاب هرمس، شرکت نشر موسیقی هرمس، دفتر پژوهش‌های زبان و ادب فارسی و دبیرخانه جایزه داستان کوتاه شهر کتاب از جمله مراکز وابسته موسسه شهر کتاب است. 

معاون مالی و اداری موسسه شهر کتاب درباره منابع مالی این موسسه به خبرنگار ایرنا گفت: شهر کتاب موسسه‌ای عام المنفعه است که مشمول بودجه‌های عمومی و کمک‌های دولتی و سازمان‌های غیرخصوصی همچون شهرداری و سازمان تبلیغات نمی‌شود و هیچ گونه بودجه و کمکی دریافت نمی‌کند. 

سیدمحمدرضا امام‌پور افزود: همین محرومیت از بودجه‌ها و کمک‌های دولتی سبب شده که مدیران و سیاست گذاران موسسه شهر کتاب با یاری همکاران و مدیران فروشگاه‌ها برای بقای خود به تلاش فراوان، خلاقیت اقتصادی و همبستگی سازنده روی آورند. 

وی محرومیت شهر کتاب از میلیارد‌ها ریال بودجه فرهنگی را نعمتی از سوی خداوند دانست تا این موسسه برای طراحی مالی خودکفا و ارایه الگویی منحصر به فرد برای اداره بنگاه‌های فرهنگی به ویژه در زمان قطع یارانه‌ها به شمار آید. 
وی با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی سال گذشته ادامه داد: در این شرایط ما از بودجه، یارانه و کمک دولتی محروم بوده و مجبور بودیم برای تداوم بقا تنها به خود اتکا کنیم. 
وی یادآور شد: موسسه شهر کتاب، موسسه‌ای عام المنفعه است و باید مستقل باشد اما طبق اساسنامه به شهر کتاب اجازه داده شده که از کمک‌های مردمی و دولتی استفاده کند. 

امام‌پور بیان کرد: گسترش شهر کتاب، اطمینان مردم به فعالیت‌های شهر کتاب و تاثیر فرهنگی آن باعث شده که برخی سازمان‌های دولتی؛ شهرداری و سازمان محیط زیست و نیز شهروندان فرهنگی امکاناتی از قبیل فضا و ساختمان فروشگاهی را در اختیار شهر کتاب قرار دهند. 

وی با بیان اینکه شهر کتاب در چارچوب دو قالب اقتصادی عقد صلح در منافع و عقد فرانچایز از کمک‌های فرهنگی به خصوص در ارتباط با فضای فروشگاهی استفاده می‌کند، افزود: در عقد صلح در منافع، ملک در مالکیت مالک باقی می‌ماند و مالک بهره برداری از فضای فروشگاهی خود را به شرط پای بندی به اساسنامه شهرکتاب و فعالیت فرهنگی به شهر کتاب می‌سپارد، مادام که شهر کتاب به فعالیت فرهنگی و ترویج کتاب می‌پردازد از آن ملک بهره برداری کرده اما در صورت تغییر فعالیت فرهنگی، ملک به مالک مسترد می‌شود. 

معاون مالی و اداری موسسه شهر کتاب ادامه داد: در این قالب ما با شهرداری تهران و برخی بنیاد‌ها و نهادهای دولتی همکاری می‌کنیم و امیدواریم شهرداری‌های شهرهای بزرگ نیز با اتخاذ این شیوه و چارچوب به گسترش شهر کتاب کمک کنند. 

وی گفت: در عقد فرانچایز بهره‌مندی موسسه شهر کتاب از کمک‌های فرهنگی مطرح است، یعنی مالک با استفاده از برند، استاندارد‌ها، نرم افزار‌ها، نمایندگی‌ها و دیگر امکانات شهر کتاب، ملک خود را به شهر کتاب تبدیل می‌کند و یک فروشگاه کتاب بر اساس استانداردهای شهر کتاب تاسیس می‌کند و به شبکه زنجیره‌ای شهر کتاب می‌پیوندد که هم اکنون ۱۲ فروشگاه از شبکه فروشگاه‌های شهر کتاب این گونه است. 

وی افزود: طبق اساسنامه هر‌گاه شهر کتاب منحل شود، اموال اینگونه فروشگاه‌ها به صاحبش مسترد می‌گردد و مابقی در اختیار ولی فقیه قرار می‌گیرد. 

امام‌پور ادامه داد: طبق مفاد اساسنامه، هیچگونه حقوق، پاداش و هدیه‌ای از شهر کتاب به هیات موسس و هیات امنا تعلق نمی‌گیرد حتی اگر شهر کتاب سودی داشته آن را دریافت نمی‌کنند. 

وی بیان کرد: کلیه درآمدهای شهر کتاب و شرکت‌های وابسته به آن صرف توسعه مراکز، فروشگاهی و فعالیت‌های گوناگون فرهنگی همچون برگزاری نمایشگاه‌ها، جلسات نقد کتاب می‌شود بنابراین حتی اگر شهر کتاب منحل شود و دارایی نقدی هم داشته باشد به هیات امنا و هیات مدیره تعلق نمی‌گیرد. 

وی خاطرنشان کرد: به همین دلیل علاقه مندان به فعالیت‌های فرهنگی و توسعه و ارتقا فرهنگ عمومی می‌توانند با آرامش خاطر و اطمینان از سلامت مالی فعالیت‌های شهر کتاب، با این موسسه همکاری کنند. 

معاون مالی و اداری موسسه شهر کتاب با اشاره به فعالیت‌های مرکز فرهنگی و بین الملل شهر کتاب اظهار کرد: این فعالیت‌ها با هدف تولید و معرفی اندیشه، نقد و گفت‌و‌گو درباره آن طراحی و اجرا می‌شود. 

وی افزود: تمامی این فعالیت‌ها و طراحی شیوه‌های گوناگون و جذاب از جمله نقد کتاب، درس گفتار‌ها، کلاس‌ها و دوره‌های مختلف برای جلب توجه و جذب نسل جوان؛ دانشجویان و طلاب به قلمرو کتاب و معرفی جذاب و عالمانه کتاب و ترویج عادت مطالعه و تقویت فرهنگ کتابخوانی انجام می‌شود که تا حدودی به لحاظ مالی از کسادی امروز بازار کتاب و بحران نشر می‌کاهد. 

امام‌پور بیان کرد: مرکز فرهنگی شهر کتاب از مجموعه ۷۰۰ جلسه‌ای که طی هفت سال گذشته برگزار کرده، بیش از ۳۲۰ جلسه به نقد کتاب اختصاص داشته که اکثر این کتاب‌ها جایزه کتاب سال و کتاب فصل را از آن خود کرده‌اند. 

وی برگزاری جلسات ˈدرس گفتارهاˈ برای تبیین، معرفی و بازخوانی میراث گذشته ایران اسلامی را از دیگر فعالیت‌های مرکز فرهنگی شهر کتاب عنوان کرد و افزود: درس گفتار قالب جذاب و متنوعی برای معرفی آرا و افکار اندیشمندان گذشته و آثار کلاسیک زبان فارسی همچون سعدی، بیهقی، مولوی، فردوسی، نظامی توسط استادان و ادیبان برجسته با زبانی امروزی به نسل جوان است. 

وی ادامه داد: بازخوانی معرفت اسلامی از دیدگاه حکما، عرفا و دانشمندان گذشته برای شکل گیری هویت نسل جوان از دیگر اهداف برگزاری درس گفتار‌ها است که تاکنون بیش از ۳۸۰جلسه از این درس گفتار‌ها برگزار شده است. 

این مقام مسوول اظهار کرد: فرهنگ و تمدن ایران اسلامی طی قرون گذشته در قالب شعر، هنر، موسیقی، فلسفه، عرفان، طب و نجوم و ریاضیات به کشورهای دیگر جهان سفر کرده و در آن سرزمین‌ها مقیم شده و رشد کرده و امروز چنان با فرهنگ آن کشور‌ها آمیخته شده که ساکنان آن را جدا و متمایز نمی‌یابد. 

امام‌پور گفت: هدف از جلسات فرهنگی بین المللی که شهر کتاب با همکاری سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و وزارت امور خارجه در راستای دیپلماسی عمومی نظام و با حضور متفکران یا مراکز تحقیقاتی دیگر کشور‌ها برگزار می‌کند، آشنایی و یافتن ردپا و تاثیرات فرهنگ و تمدن ایران اسلامی در آن کشور‌ها است. 

وی با اشاره به نفوذ فرهنگ ایرانی در کشور اسپانیا خاطرنشان کرد: اسپانیا بیش از همه از عرفان و حکمت اسلامی بهره برده و موسیقی ایرانی در آن کشور به شدت نفوذ کرده حتی مقام‌ها، گوشه‌ها، دستگاه‌ها و سازهای موسیقی ایرانی با نام‌های فارسی در موسیقی سنتی اسپانیا رواج دارد. 

وی گفت: در جلسه‌ای که مرکز فرهنگی شهر کتاب با عنوان ˈدرهای باز، سفرهای فرهنگی ایران و اسپانیاˈ برگزار کرد، آشنایی با تاثیر فرهنگ ایران در اسپانیا شگفت آور و حیرت انگیز بوده است. 

وی افزود: درهای باز، سفرهای فرهنگی ایران و مصر، نشستی با مشارکت استادان، دانشجویان، متفکران مصری و ایرانی درباره نقش ادبیات فارسی پس از انقلاب اسلامی و آثار استاد مطهری و شریعتی در بیداری اسلامی مصر، درهای باز سفر بین فرهنگی؛ ایران و کویت از جمله نشست‌هایی است که با همکاری سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و وزارت امور خارجه در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد. 

امام‌پور گفت: نشست‌های بین فرهنگی ایران و ایتالیا، ایران و ایرلند، ایران و اتریش، ایران و کرواسی، ایران و آلمان، ایران و لهستان، همایش دو روزه سعدی -پوشکین در تهران و مسکو، همایش سعدی و یونس امره در ایران و ترکیه از دیگر نشست‌های برگزار شده در مرکز فرهنگی شهر کتاب است.
» نظرات
نام کاربر:
ایمیل کاربر:
وب سایت کاربر:
کد امنیتی:
متن :