در مجموعه ده جلدی تاریخ ادبیات کودکان ایران چه می‌خوانیم؟
سه جلد پایانی مجموعه ده جلدی «تاریخ ادبیات کودکان ایران» که زیر نظر محمد هادی محمدی و زهره قایینی در موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان تهیه شده است از سوی انتشارات چیستا منتشر شد.

به گزارش فروشگاه اینترنتی شهرکتاب به نقل از ایبنا، در روند تاریخ ادبیات کودکان ایران سال های١٣۴٠ تا ١٣۵٧ دوره ویژه‌ای است. ویژگی این دوره دگرگونی شتابان در ساختار‌های اجتماعی و اقتصادی ایران بود که گره‌های تازه‌ای بر تار و پود جامعه می‌زد یا باز می‌کرد. در این وضعیت بر پایه رشد شهرنشینی و سازه‌های تمدنی و فرهنگی مانند دانشگاه‌ها که از چند دهه پیش در ایران شکل گرفته بود، نهادهای کودکی به دوره شکوفایی رسید و از بستر آن انتشار کتاب برای کودک و ترویج کتابخوانی و نهادهای ترویجگر کتاب برای کودک شکل گرفتند. 

تاریخ ادبیات کودکان ایران، طرحی پژوهشی در شناخت سیر تاریخی ادبیات کودکان در ایران و عناصر و گونه‌های سازنده آن است که گروه پژوهشگران تاریخ ادبیات کودکان ایران، پیش طرح آن را در سال ۱۳۷۵ به تصویب رساندند و از سال ۱۳۷۶ کار نگارش مجموعه کتاب‌های مرجع را به همین نام آغاز کردند. 

سه جلد پایانی مجموعه 10جلدی تاریخ ادبیات کودکان ایران اخیرا زیر نظر محمدهادی محمدی و زهره قایینی در موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان منتشر شده است. مطالعه این آثار برای درک جایگاه آموزش و پرورش، فرهنگ کودکی و ادبیات کودکان ایران بسیار مفید است.

این سه جلد ارزشمند، ادبیات کودکان را در دوره تاریخی 1340 تا 1357 مورد تحلیل قرار می‌دهد. جلد هشتم این مجموعه در یازده فصل با عنوان های «ایران در روزگار صنعتی شدن»، «جایگاه فرهنگ»، «جایگاه کودک و مفهوم کودکی»، «سامانه آموزش و پرورش»، «فلسفه ادبیات کودکان»، «نهادهای ادبیات کودکان(شورای کتاب کودک و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان)»، «کتابخانه‌ها و کتابخوانی»، «ناشران کتاب کودک و اقتصاد نشر»، «پدیدآورندگان ادبیات کودکان»، «آموزش دانشگاهی و پژوهش درباره ادبیات کودکان و نقد»، «جایزه» و «سانسور» به عوامل زمینه ساز ادبیات کودک در ایران» می پردازد.

جلد نهم این مجموعه نیز در 11 فصل با عنوان های «پیش درآمدی بر ادبیات داستانی کودکان»، «ادبیات داستانی واقع گرا»، «ادبیات استعاری و تمثیلی»، «داستان‌های دینی»، «فانتزی و افسانه‌های نو در ادبیات کودکان»، «داستان‌های تاریخی و پهلوانی»، «گردآوری»، «بازنویسی و بازآفرینی در ادبیات کودکان»، «ترجمه در ادبیات کودکان»، «ادبیات غیرداستانی»، «شعر کودکان و نوجوانان»، «جایگاه ادبیات در کتاب‌های درسی» و «انواع ادبیات کودک در ایران» را بررسی می‌کند.

جلد دهم مجموعه تاریخ ادبیات کودکان ایران هم در پنج فصل به عنوان‌های «جایگاه ادبیات در نشریه‌های کودکان و نوجوانان»، «ادبیات کودکان در رسانه‌های گروهی»، «ادبیات نمایشی کودکان»، ادبیات کودکان قوم‌های ایران» و «تصویرگری کتاب‌های کودکان» می‌پردازد.

جلد نخست این مجموعه نیز که پیش از این منتشر شده بود از روایت کودکی سرزمین ایران آغاز می‌شود و به ادبیات شفاهی کودکان و ادبیات کودکان در دوران باستان می‌پردازد. جلد دوم نیز بیش از هزار سال ادبیات کودکان را از ورود اسلام به ایران تا سرآغاز دوران مشروطیت در بر می‌گیرد.

جلد سوم و چهارم هم به شکل‌گیری دیدگاه‌های نو پرورشی در دوران انقلاب مشروطیت، نقد ادبیات مکتب‌خانه‌ای، بررسی نخستین کتاب‌های کودکان با درونمایه‌های آموزشی و اندرزی پرداخته است.

جلد پنجم، ششم و هفتم این مجموعه نیز درباره شکل‌گیری ادبیات نوین کودکان در ایران، در سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۰، از سوی پیشگامانی همچون جبار باغچه‌بان، عباس یمینی شریف و توران میرهادی است. 

بی‌گمان نخستین کتاب‌های کودکان ناگهان پدید نیامده‌اند و در درازای تاریخ عواملی چون دگرگونی نگرش‌های تربیتی و آموزشی، تداوم گرایش به افسانه‌ها و قصه‌های عامیانه در میان کودکان و نوجوانان، ساده شدن نثر فارسی، نفوذ ادبیات امروزی ایران، ورود دستگاه چاپ به ایران و تولید کتاب در گستره‌ای بزرگتر، بنیادگذاری مدرسه‌های جدید در ایران، رشد روان‌شناسی کودک و توجه به نیازهای او از جمله عواملی هستند که به پدید آمدن مقوله «ادبیات اطفال» و انتشار اولین کتاب‌های کودکان کمک کرده‌اند. تاریخ ادبیات کودکان ایران، پژوهشی فراگیر است، زیرا نه تنها از آغاز تاریخ شفاهی و باستان، مسیر شکل‌گیری ادبیات کودکان را پی‌گرفته است، بلکه ادبیات کودکان قوم‌ها و دین‌های گوناگون ایران را از ادبیات آذری، کردی و... تا ادبیات آسوری، ارمنی، کلیمی و... مورد بررسی و ارزیابی قرار داده است.

مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان، نهادی غیردولتی است که در سال ۱۳۷۹ از سوی پژوهشگرانی که در حوزه ادبیات کودکان فعال بودند، پایه گذاشته شد و اکنون با بیش از ده سال پیشینه فعالیت‌های گسترده در سطح ملی و بین‌المللی، به کار خود ادامه می‌دهد.

انتشارات چیستا سه جلد پایانی مجموعه ده جلدی تاریخ ادبیات کودکان ایران را با بهای 390 هزار ریال برای هرجلد منتشر کرد.
» نظرات
نام کاربر:
ایمیل کاربر:
وب سایت کاربر:
کد امنیتی:
متن :