با «محبوب القلوب» به کوچه و بازارهای دوره صفوی بروید
نویسنده کتاب محبوب القلوب دست به واقع نگاری‌هایی متاثر از روزگار خودش زده است. جنگ‌های دوره صفویان در داستان‌های او بازتاب دارد، همچنین حالات تاجران و کاروارن‌ها و بازار و کسبه و الواط و فقرا و آوارگان را به دقت تصویر کرده است.

به گزارش فروشگاه اینترنتی شهرکتاب به نقل از فارس، گروه کتاب و ادبیات: کتاب محبوب القلوب که گاهی این کتاب را با نام «شمسه و قهقه» یا «رعنا و زیبا» می‌شناسند مجموعه داستانی است به یادگار مانده از اواسط دوران صفوی به قلم میرزا برخوردار بن ترکمان فراهی از منشیان دوره صفوی که ضمن آنکه عمری را در دستگاه حکام صفوی به کار دیوانی اشتغال داشته در کنار آن دستی بر آتش نویسندگی نیز داشته و به انشای داستان‌های جذاب می‌پرداخته است. او داستان‌های کتاب محبوب القلوب را بعضا از کتاب های تاریخی و ادب قدیمی اقتباس کرده و بسیاری را نیز از مثل‌ها و نقل‌هایی در میان مردم روزگار خودش مرسوم بوده، گرفته و به صورت داستانی و پیراسته در کتاب محبوب القلوب آورده است.

البته ماجرای نوشتن این داستان‌ها هم خود سر دراز دارد. از آنجا که میرا برخوردار زندگی ناآرامی داشته و بارها به سفر می‌رفته است، یکی دو بار مجموعه نوشته‌ها و داستان‌هایش از بین رفته و نابود شده‌اند و او دوباره دست به قلم برده و داستان‌ها را از نو نوشته است. این نویسنده ابتدا مجموعه داستانی با عنوان محفل آرا فراهم می کند که در حمله راهزنان در مسافرت میان اصفهان و مرو به غارت می‌رود و بار دیگر او همین داستان‌‌ها را با عنوان محبوب القلوب گردآوری کرد؛ همین مجموعه‌ای که منتخب و گزیده‌اش را انتشارت معین منتشر کرده است. البته از آنجایی که این کتاب دو داستان مفصل‌تر از بقیه با نام‌های «شمسه و قهقهه» و «رعنا و زیبا» دارد‌، گاه گاهی این کتاب به این دو نام هم مشهور شده است.

یکی از ویژگی‌های ممتاز این کتاب تجارب گسترده زندگی نویسنده و کثرت خوانده‌ها و دانسته‌ها و استعداد نویسندگی او است که داستان‌های او را از جهت صحنه پردازی و تفکر انتقادی و تغییر سیر داستان بر اثر تحول شخصیت‌ها به داستان‌های امروزی شبیه کرده است.

این نویسنده از یک سو داستان‌هایی را روایت کرده و از سوی دیگر دست به واقع نگاری‌هایی زده که متاثر از روزگار خودش است. جنگ‌های دوره صفویان در داستان‌های او بازتاب دارد، همچنین حالات تاجران و کاروان‌ها و بازار و کسبه و الواط و فقرا و آوارگان را به دقت تصویر کرده است و وضعیت دیوانی و حاکمان را هم تا آنجا که توانسته ترسیم کرده است و خواننده با خواندن داستان‌های او فضایی از دوران صفوی را در ذهنش مجسم می‌بیند از آدم‌ها و مزارع گرفته تا وضعیت خانه‌ها حکومت و کسب و کار و جنگ‌ها.

البته او دستی هم در طنز دارد که این مربوط می‌شود هم به استعداد ایرانی‌ها در طنز پردازی و هم استعداد ذاتی این نویسنده در رنگ و بوی طنز دادن به نوشته‌ها. البته همه نوشته‌های او شامل این وصف نمی‌شوند.

نکته دیگر درباره این کتاب نثر متکلف و پیچیده نویسنده است که متناسب با سبک و سیاق نوشتار دوران صفوی دست به قلم برده است البته علیرضا ذکاوتی قراگوزلو تلاش کرده حشوهای نوشته‌ و زواید آن را بدون تغییر در متن بزداید و با وفاداری به متن اصلی کتاب، داستانها را پیراسته‌تر و البته آسان خوان تر در اختیار مخاطبان امروزی قرار دهد.

این کتاب شامل 25 داستان است و داستان‌هایی چون سائلی که همیشه شعری درباره انصاف می خواند،‌ عبدالغفور یمنی و مسیحا، شاپور هروی و بذل و بخشش، خواجه همایون بغدادی، کشورگشا پسر ملک فارس و ایام نیک و بد او،‌ شعیب بغدادی و شومی او تا پایان بدبختی، فرخ روز،‌ سلجوق عابد شرح حال خود را می‌گوید، خواجه سهراب وزیر وز بان جانوران، ملک سرافراز، ملک الشعرای سلطان سنجر و قصیده انوری، سرگذشت گنجور عابد (شمسه و قهقهه) و رعنا زیبا از جمله داستان‌های این کتاب هستند . البته دو داستان اخیر شامل چند داستان دیگر به عنوان زیر مجموعه هم می‌شوند.

در قسمتی از داستان مرد آذربایجانی و سلطان محمود و قاضی غزنین می‌خوانیم:

چون سلطان را آداب چنان بود که اکثر شب ها به جهت تحقیق امور مملکت و چگونگی اوضاع خلق به تغییر لباس به بازار و کوچه‌ها می‌گردید در آن شب نیز به طریق عادت از بارگاه بیرون آمد به داخل بازار گردید. عبور سلطان به در دکانی واقع شده، دید که چند نفر از اطفال به بازی میر و وزیر مشغول‌اند. یکی از اطفال پادشاه شد و به طفلان دیگر گفت: من پادشاهم و حکمم بر همه شماها جاری است  باید از اجرای فرمانم تمرد نجویید که تنبیه می‌کنم. طفل دیگر گفت: اگر تو هم مثل سلطان محمود دیوانهای خلاف قاعده عدالت کنی زود تو را از پادشاهی خلع کنیم...
انتشارات معین منتخب محبوب القلوب را در 380 صفحه با قیمت 15 هزار تومان منتشر کرده است.
» نظرات
نام کاربر:
ایمیل کاربر:
وب سایت کاربر:
کد امنیتی:
متن :