نگاهی به سیر و سرانجام فلسفه و کلام اسلامی | جهان اسلام فلسفه را چگونه شناخت و به کجا رساند
نویسنده: احمد کاظمی موسوی
ناشر: نشر آگاه
کتاب نگاهی به سیر و سرانجام فلسفه و کلام اسلامی نوشتهی احمد کاظمی موسوی اثری پژوهشی و تحلیلی است که روند شکلگیری، شکوفایی و افول فلسفه و علم کلام در جهان اسلام را از قرون نخستین تا دوران معاصر بررسی میکند.
نویسنده با نگاهی تاریخی و فلسفی، میکوشد به این پرسش پاسخ دهد که چرا اندیشهی فلسفی در جهان اسلام برخلاف غرب، به سنتی پویا و مدرن تبدیل نشد؟
درباره کتاب
احمد کاظمی موسوی در این کتاب مسیر پیچیدهی ورود و تحول فلسفه در تمدن اسلامی را از یونان تا ایران و جهان عرب پی میگیرد.
او نشان میدهد که چگونه ترجمهی آثار ارسطو و افلاطون در قرن دوم و سوم هجری زمینهساز ظهور فیلسوفانی چون فارابی، ابنسینا، سهروردی و ملاصدرا شد، اما همزمان منازعهی میان «فلسفه» و «کلام» نیز در بطن تمدن اسلامی شکل گرفت.
در ادامه، نویسنده این پرسش را مطرح میکند که پس از قرنها مباحث نظری، چرا فلسفه اسلامی از نوآوری بازایستاد و به درون سنتی بسته فرو رفت؟
او با بررسی آثار و جریانهای معاصر، به بازتاب این سنت در دوران جدید و نسبت آن با تفکر فلسفی غربی نیز میپردازد.
درونمایههای اصلی
- تاریخ شکلگیری فلسفه در جهان اسلام
- نسبت میان فلسفه، دین و علم در تمدن اسلامی
- سیر تطور علم کلام از معتزله تا اشاعره
- اندیشههای فیلسوفان بزرگ مسلمان و تأثیر آنان بر جهان مسیحی
- افول تفکر فلسفی در جهان اسلام و علل فرهنگی و سیاسی آن
- تأملی بر وضعیت کنونی فلسفه اسلامی در ایران و خاورمیانه
ویژگیهای برجسته کتاب
- پژوهشی جامع با رویکردی تاریخی ـ تحلیلی
- استفاده از منابع معتبر کلاسیک و معاصر در فلسفه و الهیات
- مقایسهی تطبیقی میان فلسفه اسلامی و فلسفه غرب
- بررسی ریشههای فکری رکود اندیشهی فلسفی در جهان اسلام
مضمون کلی اثر
کتاب، تصویری جامع از مسیر تاریخی فلسفه اسلامی ارائه میدهد؛ از دوران ترجمه و انتقال علوم یونانی تا عصر ملاصدرا و حکمت متعالیه، و سپس ورود به دوران مدرن و مواجهه با فلسفه غرب.
نویسنده با نگاهی انتقادی و در عین حال همدلانه، نشان میدهد که چگونه فلسفه اسلامی از عرصهی عمومی اندیشه جدا شد و بیش از پیش در فضای درونی و انتزاعی محدود ماند.
چرا باید این کتاب را بخوانیم؟
زیرا نگاهی به سیر و سرانجام فلسفه و کلام اسلامی فرصتی است برای فهم عمیقتر از گذشتهی اندیشهی ایرانی ـ اسلامی و پرسش از آیندهی آن.
این اثر برای دانشجویان فلسفه، الهیات، مطالعات اسلامی و همه علاقهمندان به تاریخ تفکر در ایران، منبعی دقیق و تحلیلی است که هم شناخت میدهد و هم پرسش برمیانگیزد.
