صادق هدایت تاریخ و تراژدی

از نظر این نوشتار، زنده به گور تلاش جانکاه سوژه برای دست‌یابی به هویت و فردیتی انضمامی در عرصه تجدد آمرانه است. با شکست سوژه در زنده به گور، راهی جز بازگشت به پشت سر، پشت زمان‌ها، و گفت‌وگو با سایه، اسطوره، و تاریخ نمی‌ماند. دو داستان کوتاه داش‌آکل و مردی که نفس‌اش را کشت، وجه ساختاری و پدرسالارانه اسطوره را در فرهنگ و تاریخ ما بازنمایی می‌کنند. داش‌آکل روایتی تراژیک از جهان پهلوان سنت حماسی‌ ماست. و مردی که نفس‌اش را کشت پایان امید به قهرمان درونی یا همان ابرمرد عارف ما. بوف کور به مثابه منزل نهایی تحلیل این نوشتار، بازنمایی از سوژه، اسطوره، تاریخ و ایدئولوژی را در دوران مدرنیزاسیون آمرانه نشان می‌دهد. تجربه شکست سوژه در زنده به گور و ناکار‌آمدی نخبگان فرهنگی اجتماعی سنت ما در مواجهه با جهان مدرن، در دو داستان داش‌آکل و مردی که نفس‌اش را کشت. به تمام و کمال در بوف کور به هم می‌رسند. بدین ترتیب، بوف کور به یکی از مهم‌ترین اسناد و نوشتارهای فرهنگی در شناخت و بررسی تجربه مدرنیته ایرانی مبدل می‌شود.