روایت فرهنگ
روایت فرهنگ رجایی از مسئله توسعه در ایران
کتاب روایت فرهنگ (روایت فرهنگ رجایی از مسئله توسعه در ایران) نوشتهی مختار نوری و با نظارت علمی محسن رنانی، اثری پژوهشی در حوزهی اندیشه توسعه، فرهنگ و هویت ایرانی است.
این کتاب تلاشی نظاممند برای معرفی، تحلیل و بازخوانی اندیشهی دکتر فرهنگ رجایی، از چهرههای برجستهی علوم سیاسی و فلسفهی فرهنگ در ایران معاصر، به شمار میآید.
درباره کتاب
در این اثر، مختار نوری با رویکردی تحلیلی و مستند، میکوشد تصویری روشن از جهان فکری فرهنگ رجایی ارائه دهد؛ متفکری که توسعه را صرفاً فرآیندی اقتصادی نمیداند، بلکه آن را پدیدهای فرهنگی، تمدنی و معنوی میفهمد.
کتاب با بررسی آثار، گفتوگوها و نظریات رجایی، تلاش دارد پاسخی برای پرسش محوری بیابد:
چرا پروژه توسعه در ایران به بنبست میرسد و چگونه میتوان آن را از مسیر بازخوانی فرهنگ و هویت بومی بازتعریف کرد؟
نویسنده در مسیر این تحلیل، با نگاهی تطبیقی، رجایی را در کنار متفکرانی چون شایگان، داوری اردکانی و نصر قرار میدهد و تفاوتهای بنیادین رویکرد او را در درک «فرهنگ ایرانی و امر توسعه» برجسته میکند.
ساختار کتاب
کتاب در چند فصل تحلیلی تدوین شده است که مسیر اندیشهی دکتر رجایی را در قالبی روشن دنبال میکند:
- درآمدی بر مفهوم فرهنگ و توسعه در اندیشه معاصر ایران
- زندگی و شکلگیری منظومه فکری فرهنگ رجایی
- فرهنگ بهمثابه زیربنای توسعه: نسبت تمدن و تجدد در نگاه رجایی
- مسئله هویت و گفتوگوی تمدنها در دستگاه فکری رجایی
- نقد توسعهگرایی تکنوکراتیک و بازخوانی توسعه فرهنگی
- میراث فکری رجایی و ضرورت بازاندیشی در مفهوم پیشرفت ایرانی
ویژگیهای برجسته کتاب
- تحلیل مستند و میانرشتهای از اندیشهی فرهنگ رجایی
- تبیین ارتباط میان فرهنگ، هویت و توسعه در فضای فکری ایران
- بازخوانی انتقادی نظریههای توسعه از منظر فرهنگی
- بهرهگیری از آثار، گفتوگوها و مقالات کمترشناختهشدهی رجایی
- تدوین علمی اثر زیر نظر دکتر محسن رنانی، اقتصاددان و اندیشمند توسعه
درباره نویسنده
مختار نوری نویسنده و پژوهشگر ایرانی در حوزهی فلسفه سیاسی، فرهنگ و توسعه است.
او در آثار خود به بررسی اندیشهی متفکران معاصر ایرانی پرداخته و کوشیده است با نگاهی تحلیلی، پیوند میان سیاست، فرهنگ و توسعه را توضیح دهد.
از دیگر آثار او میتوان به سیاست در آینه فرهنگ و روشنفکری و تجدد در ایران اشاره کرد.
درباره ناظر علمی
محسن رنانی استاد اقتصاد و از چهرههای فکری برجستهی ایران در حوزهی توسعهی انسانی و فرهنگی است.
او در مقام ناظر علمی این پروژه، تلاش کرده است پیوند میان تحلیل فرهنگی و نظریههای توسعه را در اثر حفظ و تقویت کند.
مضمون کلی اثر
کتاب روایت فرهنگ به بازخوانی منظومهی فکری دکتر فرهنگ رجایی میپردازد؛ متفکری که توسعه را بدون درک تاریخی و فرهنگی ملتها ناممکن میداند.
در این چارچوب، رجایی توسعه را فرآیندی اخلاقی، معرفتی و تمدنی میبیند که نیازمند بازسازی رابطهی میان انسان ایرانی و جهان معاصر است.
چرا باید این کتاب را بخوانیم؟
زیرا در میان آثار مربوط به نظریه توسعه در ایران، روایت فرهنگ یکی از معدود پژوهشهایی است که از زاویهای فرهنگی به موضوع نگاه میکند.
این کتاب نهتنها مخاطب دانشگاهی بلکه هر خوانندهای را که دغدغهی «چرا و چگونه توسعهنیافتگی در ایران» دارد، به تأملی تازه دعوت میکند.
