روایت داریوش
روایت داریوش آشوری از مسئله توسعه در ایران
کتاب روایت داریوش (روایت داریوش آشوری از مسئله توسعه در ایران) نوشتهی مختار نوری با نظارت علمی محسن رنانی، اثری پژوهشی و تحلیلی دربارهی یکی از چهرههای اثرگذار در اندیشه معاصر ایران است؛ متفکری که با تلفیق فلسفه، زبان و فرهنگ، درک تازهای از مفهوم تجدد و توسعه در جهان ایرانی ارائه داد.
این کتاب بخشی از مجموعهی پژوهشی «روایتهای توسعه در ایران» است که به بررسی اندیشههای متفکران معاصر ایرانی درباره توسعه و نسبت آن با فرهنگ، زبان و سیاست میپردازد.
درباره کتاب
روایت داریوش تلاشی است برای بازخوانی اندیشهی داریوش آشوری — نویسنده، مترجم و متفکر ایرانی — که آثار و تأملاتش در زمینه زبان فارسی، مدرنیته و بحران اندیشه در ایران تأثیر چشمگیری داشته است.
مختار نوری در این اثر نشان میدهد که در دستگاه فکری آشوری، توسعه نه مفهومی صرفاً اقتصادی، بلکه فرآیندی زبانی و فرهنگی است که به تحول ذهن، زبان و ساختار فکری جامعه ایرانی وابسته است.
در نگاه آشوری، زبان فارسی نه فقط ابزاری برای بیان اندیشه، بلکه بستر شکلگیری تفکر مدرن است. ازاینرو، توسعه در ایران زمانی ممکن میشود که زبان، عقلانیت و ذهن ایرانی بتوانند وارد گفتوگویی سازنده با جهان مدرن شوند.
ساختار کتاب
کتاب در پنج فصل تحلیلی تنظیم شده است که هر فصل به یکی از ابعاد نظری اندیشه آشوری در پیوند با توسعه اختصاص دارد:
- زندگی فکری و مسیر اندیشهورزی داریوش آشوری
- بحران زبان و اندیشه در ایران معاصر
- تجدد و توسعه بهمثابه تحول در زبان و فرهنگ
- آشوری و مسئله هویت ایرانی در دوران مدرن
- میراث فکری آشوری و امکان بازسازی فرهنگی توسعه
در هر فصل، نویسنده با تحلیل آثار مهم آشوری مانند بازاندیشی زبان فارسی، ما و مدرنیّت، عرفان و رندی در شعر حافظ و مقالات نظری او، میکوشد پیوند میان زبان، فرهنگ و توسعه را در منظومه فکری او روشن کند.
ویژگیهای برجسته کتاب
- تحلیل عمیق از مفهوم توسعه فرهنگی در اندیشه داریوش آشوری
- بازخوانی نسبت زبان و تفکر در فرایند مدرنیزاسیون ایرانی
- تبیین پیوند میان فلسفه، ادبیات و سیاست در آثار آشوری
- پژوهشی مستند و میانرشتهای زیر نظر محسن رنانی
- مناسب برای علاقهمندان به فلسفه فرهنگ، زبانشناسی و جامعهشناسی اندیشه
درباره نویسنده
مختار نوری نویسنده و پژوهشگر حوزهی اندیشه معاصر ایران و فلسفه سیاسی است.
او در آثار خود به بررسی نسبت میان تفکر، فرهنگ و توسعه میپردازد و در مجموعهی «روایتهای توسعه در ایران»، با نگاهی تحلیلی و بیطرف، دیدگاه متفکران ایرانی درباره توسعه را بازسازی میکند.
درباره ناظر علمی
محسن رنانی اقتصاددان و متفکر حوزهی توسعه است که با راهاندازی مجموعه پژوهشی «روایتهای توسعه در ایران»، کوشیده است پل ارتباطی میان اقتصاد، فلسفه و فرهنگ توسعه در فضای فکری ایران برقرار کند.
او در این پروژه بر روششناسی علمی، دقت تاریخی و پرهیز از داوریهای ارزشی تأکید دارد.
مضمون کلی اثر
کتاب روایت داریوش بر این باور است که از نگاه آشوری، توسعه در ایران پیش از هر چیز نیازمند تحول زبانی و ذهنی است.
بحران توسعه، بازتاب بحران اندیشه و زبان در جامعه ایرانی است؛ جامعهای که هنوز در ترجمهی مفاهیم مدرن به زبان و ذهن خود دچار شکاف است.
در این چارچوب، توسعه نه برنامهای دولتی بلکه پروژهای فرهنگی و معرفتی است.
چرا باید این کتاب را بخوانیم؟
زیرا روایت داریوش چشماندازی متفاوت از مسئله توسعه ارائه میدهد — توسعه بهمثابه فرایند تحول فکری و زبانی.
این کتاب، برای پژوهشگران علوم انسانی، دانشجویان فلسفه، زبانشناسی و مطالعات فرهنگی، منبعی تأملبرانگیز و میانرشتهای است.
