با چراغ و آینه (در جستجوی ریشه‌های تحول شعر معاصر ایران)

جمله درخشانی که در سراسر این کتاب گسترده می‌شود و بخش عظیمی از فصول آن را زیر چتر معنوی خویش می‌گیرد، این است که تمام تحولات شعر مدرن فارسی در قرن اخیر، تابعی است از متغیر ترجمه ادبیات و شعر اروپایی در قلمرو زبان پارسی. بدین‌گونه می‌بینیم که تمام بدعت‌ها و بدایعی که شاعران مدرن ایران، در این صد ساله، به وجود آورده‌اند نتیجه پیوند فرخنده‌ای است که فرهنگ ایرانی با ادب و فرهنگ مغرب‌زمین برقرار کرده است.تحول در زبان شعر و تصاویر و موسیقی شعر و دگرگونی رمزهای آن و نیز تحول در شیوه نگاه شاعران متجدد ایرانی نسبت به زندگی و جامعه و طبیعت و تاریخ، همه و همه، نتیجه این پیوند است.در این کتاب فصل به فصل ما با ریشه‌های این تحول آشنا می‌شویم و می‌بینیم که چگونه در آغاز این قرن، ایرج و بهار و پروین از شعرهای امثال لافون‌تن فرانسوی و کریلف روسی الهام می‌پذیرند و در نسل بعد، نیما یوشیج با تاثیرپذیری از رمانتیک‌های اروپاییو رمزگرایان ایشان، عامل تحولی بنیادی در صورت و ساخت و فضای شعر ایران می‌شود، تا آنگاه که در نیمه دوم این قرن، شاملو و اخوان و فروغ و سپهری، از رهگذر آشنایی باشعر مایاکوفسکی و برشت و الوار و آراگون و الیوت و لورکا و سن‌ ژون پرس در فضای «باغ آینه»، «هوای تازه»ای را وارد ریه شعر فارسی می‌کنند که سرانجام آن «تولدی دیگر» است. در قلمرو شعر مدرن ایرانی، تا از پس آن«زمستان» سرد، «آخر شاهنامه» برای این «مسافر» صدساله خوش باشد.