معرفی و نقد و بررسی کتاب با عشق از میدان جنگ

نامه‌هایی عاشقانه از جنگ جهانی اول: سربازان قلم به دست می‌گیرند

تصور کنید در میان توپ‌باران و هجوم دود، در گوشه‌ای از سنگری، مردی قلم برمی‌دارد و برای کسی که هزاران کیلومتر دور از اوست می‌نویسد. نه از جنگ می‌نویسد و نه خبری از خط مقدم می‌دهد؛ فقط از عشقش سراغ می‌گیرد. این همانی است که در کتاب با عشق از میدان جنگ با آن مواجه می‌شویم. و برای ما ایرانیان چنین کتاب‌هایی که سخن از جنگ و دود و آتش می‌کنند ملموس است و باورپذیر.

کتاب با عشق از میدان جنگ درباره‌ی چیست؟

کتاب مجموعه‌ای از نامه‌هایی است که در جریان جنگ جهانی اول میان سربازان و عزیزانشان رد و بدل شده. مَندی کِرکبی، ویراستار کتاب، سال‌ها در بایگانی‌ها و آرشیوهای مختلف — از جمله موزه‌ی جنگ امپراتوری در لندن — به دنبال این نامه‌ها گشته، همانطور که در Big Bookend نتیجه‌اش شده مجموعه‌ای که: «همه‌ی طیف احساسات عشق را یافته: از شوق و اشتیاق و نامه‌های عاشقانه گرفته تا طغیان‌هایی از رشک، طردکردن‌ها و خواستگاری‌ها.»

نامه‌ها از تمام جبهه‌های جنگ بزرگ (لقبی که به جنگ جهانی اول داده‌اند) گردآوری شده‌اند و شامل ملیت‌های گوناگونی می‌شوند: بریتانیایی، استرالیایی، آمریکایی، فرانسوی، هندی، روسی و آلمانی. این تنوع، کتاب را از یک گزیده‌ی صرفاً انگلیسی‌زبان فراتر می‌برد و چشم‌انداز اثر را انسانی‌تر و جهانشمول‌تر می‌کند.

آنچه در کتاب با عشق از میدان جنگ می‌خوانید

منتقدی در The Gazette درباره‌ی کتاب با عشق از میدان جنگ نوشته «نامه‌ها از خط مقدم بالاترین اولویت را نزد کارمندان ادارات پست در آن زمان داشتند و برای کسانی که می‌جنگیدند و کسانی که پشت جبهه منتظر نامه‌ها بودند، این دست نامه‌ها حیاتی بود. کلمات محبت‌آمیز نامه‌ها اغلب تنها پیوند زندگی‌هایی بود که جنگ از هم گسسته بود.»

برخی از این نامه‌ها اعلام عشق و دلتنگی هستند؛ برخی دیگر روایتی دردناک از ترس، رشک و خیانت‌ هستند؛ و شماری از آنها رویاهای شیرینی از خانه را در خود دارند.

یکی از تأثیرگذارترین نامه‌ها و داستان‌های کتاب درباره‌ی امی هندلی است، پرستار کودک در خانه‌ای اعیانی بود که عاشق سرباز جک کلیفتن شد. صفحه‌ی اول آخرین نامه‌ای او به جک مفقود شد؛ نامه‌ای که جک آن را درست یک ماه قبل از کشته‌شدنش خواند. در بین دردناک‌ترین نامه‌ها، نامه‌ای است که میان توپچی ویلفرد کوو و دختر کوچکش مارجِری رد و بدل شده. در تکه‌ای از نامه‌ی پدر به دختر می‌خوانیم:

زمین به راستی به لرزه درمی‌آید و گلوله‌هایی که از آتشبارهای پشتی شلیک می‌شوند در اندازه و ارتفاع مختلف جیغ‌زنان و صفیرکشان از آسمان عبور می‌کنند. اگر بخواهی با رفیقت صحبت کنی، چاره‌ای نداری مگر آنکه در گوشش فریاد بزنی، وگرنه صدایت شنیده نمی‌شود. این توصیف ناقص شاید تصویری کلی از گلوله‌باران به تو بدهد. اما باقی‌اش را باید به تخیل آلمانی‌ات بسپارم! اگر کسی از چنین مهلکه‌ای جان به در ببرد، الحق که معجزه است.

چرا کتاب با عشق از میدان جنگ را بخوانیم؟

کتاب با عشق از میدان جنگ کتابی است پر از فراز و نشیب. به گفته‌ی منتقدی در Plane Sailing کوتاهی نامه‌ها باعث راحت‌خوانی آنها شده است. روزنامه‌ی Daily Telegraph درباره‌اش نوشته که «صمیمی‌ترین و شگفت‌انگیزترین نامه‌های سربازان جنگ جهانی اول» در این کتاب گردهم آورده و The Times هم نوشته که «این نامه‌ها بازتاب دلاوری، صمیمیت و اندوه سربازان است.»

این نامه‌ها پنجره‌ای است به دنیای یک قرن پیش؛ جهانی که مردمانش خدا را بیشتر در کلام داشتند و با عبارت‌هایی با هم سخن می‌گفتند که امروزه شاید غریب به نظر برسند. این کتاب نه فقط یک آنتولوژی تاریخی، بلکه یادآوری صادقانه‌ای است از اینکه عشق، حتی در تاریک‌ترین لحظه‌های تاریخ بشر، باعث ادامه دادن انسان می‌شود.